11 november 2006
Reverse engineering en scannen; veel mensen die actief zijn in de maakindustrie hebben er wel eens van gehoord maar wat beide begrippen nu precies inhouden en vooral wat men er mee kan weten ze vaak niet. Niels Liberton van M&H 3D Reverse in Bussum denkt dat dat snel zal veranderen. “Het scannen begint steeds meer te komen. Ik denk dat een scanner over twee jaar niet meer uit de meetkamer van veel bedrijven is weg te denken.”
M&H 3D Reverse voor de eerste keer deelnemer aan de METAVAK in Gorinchem is een bedrijf van Jenny Cornelisse. Hans Cornelisse kwam enige tijd geleden in aanraking met reverse engineering en is zich toen gaan verdiepen in het scannen. Reverse engineering begint immers met scannen. Daar waar het traditionele engineeringproces van concept naar productimplementatie gaat daar werkt reverse engineering eigenlijk precies andersom met als doel een product te ontwikkelen met dezelfde of gelijkwaardige eigenschappen van een bestaand product.
Scannerpark
Hans Cornelisse raakte ervan overtuigd dat dit een haalbaar iets is in Nederland en nam Niels Liberton in dienst om de zaak op poten te zetten. De plannen zijn groot. M&H 3D Reverse wil zich ontwikkelen tot een competentiecentrum op het gebied van scannen. Allereerst beschikt het bedrijf daartoe over een ‘scannerpark’ met drie scanners. De eerste is een Callidus CT 900 een rood licht scanner (laser) die werkt op basis van driehoeksmetingen. De Callidus is een vaststaande scanner die een vaste plek in het bedrijfspand van M&H in Bussum heeft gekregen. Dat geldt niet voor de tweede scanner: de GOM Atos 2. Dit is een draagbare scanner die ook op locatie kan worden ingezet. De GOM Atos 2 is een wit licht scanner die eveneens uitgaat van driehoeksmetingen. De derde scanner is een Callidus CPW 8000 die ook draagbaar is en dus op locatie kan worden ingezet.
Boeing 747 inmeten
De Callidus CT 900 en de GOM Atos 2 zijn beide op overlappende gebieden inzetbaar. De techniek verschilt echter waardoor de één wat beter voor een bepaald project te gebruiken is dan de ander. “Dit heeft onder andere te maken met de grootte van de laserpunt waarmee de CT 900 meet” legt Niels Liberton uit. “Van een eurocent tot en met een motorblok kunnen beiden scannen. De GOM Atos 2 werkt met referentietekens op de te meten objecten. Dit heeft te maken met het naderhand toevoegen van de verschillende puntenwolken. In theorie kan hierdoor de Atos 2 ook bijvoorbeeld een Boeing 747 inmeten. Maar dat zou te veel tijd kosten en te arbeidsintensief zijn.”
De Callidus CPW 8000 is een totaal andere laserscanner dan de andere twee. Hij is speciaal ontwikkeld voor de midrange. “Denk hierbij aan olietanks tunnels archeologische opgravingen gebouwen en grote objecten” zegt Liberton.
Helpdesk
Door gebruik te maken van deze drie scanners bestrijkt M&H vrijwel alle mogelijkheden op scangebied. En daarmee is het bedrijf in Nederland een voorloper wat het scannen betreft. Bedrijven kunnen niet alleen gebruik maken van de mogelijkheden van de drie scanners van M&H ze kunnen via het bedrijf ook zelf scanners aanschaffen evenals software en andere apparatuur die nodig is om de resultaten van de scanoperatie uit te werken. Ook komt er een gecertificeerd kalibratielaboratorium. Liberton is voorts bezig een service- en helpdesk op te zetten waar mensen met al hun scanvragen terecht kunnen. “Scannen kan iedereen. Maar vervolgens komt het uitwerken. Vaak wordt er gedacht: ik scan iets in en ik kan het onmiddellijk gebruiken. Maar dat is niet zo. In het scannen en de uitwerking daarvan zitten verschillende fases. Al die fases hoeven niet altijd allemaal uitgevoerd te worden. Dat hangt gewoon af van de vraag wat je met de scan wilt. Omdat het uitwerken behoorlijk tijdrovend is is het erg belangrijk om te weten wat men wil. Als ik voor iemand een object scan wil ik altijd precies weten wat hij met deze gegevens wil gaan doen. Heb je dat helder dan weet je precies hoe je te werk moet gaan.”
Voordelen
Er kunnen verschillende redenen zijn om gebruik te maken van reverse engineering. Bijvoorbeeld als de originele fabrikant een product of onderdeel niet meer produceert of niet meer bestaat. Of wanneer er onvoldoende documentatie van het originele ontwerp beschikbaar is. Of wanneer een product verbeterd moet worden door het wegnemen van bepaalde slechte eigenschappen. Verder kan reverse engineering bijvoorbeeld toegepast worden wanneer een bestaand CAD-model niet voldoet om vernieuwingen of bestaande productiemethoden uit te voeren de originele leverancier geen extra onderdelen kan leveren het fabricageproces een update moet krijgen met modernere technologieën of productontwikkelingstijden verkleind moeten worden.
Volgens Liberton biedt reverse engineering in die situaties diverse voordelen: “Je hebt snel de beschikking over CAD modellen het fysieke model wordt als startpunt genomen je verkort het ontwikkelingsproces je hebt een volledig product aan het begin van de productie en je reduceert product en productiekosten.”
Robotopstelling
Op de METAVAK zal M&H 3D Reverse een robotopstelling demonstreren waarin een scanner is verwerkt. Het bedrijf wil hiermee laten zien hoe je metingen in een proces bijvoorbeeld ten behoeve van kwaliteitscontrole kunt automatiseren.
Door het combineren van scanners met bijvoorbeeld een coördinatenmeetmachine maak je gebruik van alle technologieën en haal je voor de cliënt het maximaal bereikbare resultaat
Een scanner heeft diverse voordelen ten opzichte van een coördinatenmeetmachine maar dit geldt natuurlijk ook omgekeerd zegt Liberton. “Met een scanner haal je 13 miljoen punten in 08 seconde binnen. Dat betekent tijdwinst en gemak. Echter in sommige gevallen blijft een CMM toch de beste oplossing.”
M&H 3D Reverse standnummer 123
Niels Liberton stelt de GOM Atos 2 in één van de drie scanners van M&H 3D Reverse. “Het is belangrijk om precies te weten wat de klant wil voordat je met het scannen begint.”
De Callidus CT 900 is een rood licht scanner die een vaste plek in het bedrijfspand van M&H in Bussum heeft gekregen.
Ontvang van MetaalNieuws wekelijks nieuws, tips, artikelen en natuurlijk de beste columns uit de metaalindustrie.