Financiële uitgangspositie industrie blijft redelijk

8 april 2009

Hoe staat het in deze periode van hevige recessie met de financiële weerbaarheid van bedrijven in de industriële sector? ING Economisch Bureau deed hier onderzoek naar en komt tot de conclusie dat de financiële positie weliswaar onder druk staat, maar dat de uitgangspositie van de industrie redelijk blijft. Een waarschuwing is er evenwel ook: industriebedrijven moeten op korte termijn hun bezittingen en verplichtingen goed coördineren.

• 

Financieel gezonde bedrijven hebben meer kans om te overleven ten tijde van omzetdaling. Of een bedrijf financieel gezond is kan worden gemeten aan de hand van diverse indicatoren: liquiditeit, solvabiliteit, rentabiliteit, debt/EBITDA, interestdekking en kostenstructuur.
(zie voor een verklaring van al deze begrippen het overzicht hieronder).

Al die indicatoren meewegend komt het ING Economisch Bureau tot de conclusie dat het uitgangspunt voor de industrie redelijk blijft. De industrie kampt met de grootste productiedaling van de afgelopen drie decennia als gevolg van een aanzienlijke vraaguitval in binnen- en buitenland. Deze afzetdaling betekent voor industriebedrijven in eerste instantie een neerwaartse druk op het bedrijfsresultaat, die wordt versterkt doordat ook de afzetprijzen naar beneden gaan. Aangezien de totale schuld nauwelijks zal veranderen betekent deze verlaging van het bedrijfsresultaat dat de debt/EBITDA oploopt en de aflossings- en investeringscapaciteit verslechtert.
Wanneer de winstmarges flink onder druk komen en bedrijven verlieslatend worden, zal ook de solvabiliteit dalen. Deze is in de industrie overigens relatief hoog gezien het kapitaalintensieve (en daarmee lange termijn) karakter van industriebedrijven. De verwachting is dan ook dat deze niet snel onder de kritische grens komt. De kapitaalintensiteit zorgt er echter ook voor dat bedrijven minder snel kunnen inspelen op de veranderende omgeving. De relatief hoge vaste kosten die een machinepark met zich meebrengt, moeten namelijk ook in mindere tijden worden terugverdiend. Deze kwetsbaarheid vergroot de noodzaak voor industriebedrijven om korte termijn bezittingen en verplichtingen goed te coördineren. Desondanks is het werkkapitaalbeslag ten opzichte van andere sectoren groot.
Daarnaast loopt het naar verwachting ook op als gevolg van sterk opgelopen voorraden en een verslechterende betalingsmoraal bij debiteuren.
www.ing.nl

Verklaring termen

De liquiditeit geeft de mate weer waarin bedrijven op tijd de aangegane korte termijn verplichtingen kunnen voldoen en wordt meestal berekend door het werkkapitaal te delen op het balanstotaal. Een goede liquiditeit is belangrijk. Teveel werkkapitaal betekent echter wel een hoge financieringslast. Het verdient daarom aanbeveling om het werkkapitaal goed in de gaten te houden.

Een andere bekende ratio is de solvabiliteit, waarbij het eigen vermogen wordt gedeeld door het balanstotaal. De solvabiliteit is een indicator voor de mate waarin een onderneming aan zijn lange termijn verplichtingen kan voldoen. Zij komt vooral onder druk te staan wanneer bedrijven verlieslatend zijn.

De winstgevendheid (ook wel rentabiliteit genoemd), die onder andere wordt bepaald door de brutowinst of bedrijfsresultaat te delen op de omzet, staat bij de meeste bedrijven overigens wel onder druk. Dit komt niet alleen doordat de afzet daalt, maar ook door prijsverlagingen als gevolg van de toegenomen concurrentiedruk. Een verslechtering van het bedrijfsresultaat zet overigens niet alleen de rentabiliteit onder druk. Ook de aflossings- en investeringscapaciteit neemt hierdoor af. Deze wordt voor kapitaalintensieve bedrijven berekend door de totale schuld te delen op het bedrijfsresultaat (debt/EBITDA). De debt/EBITDA speelt een centrale rol bij de kredietverlening door banken. Hierbij wordt als grove vuistregel een verhoudingsgetal van drie keer de totale schuld in de EBITDA als bovengrens genomen.
In ondernemingen die meer werkkapitaal gedreven zijn, wordt meestal niet naar de debt/EBITDA gekeken bij het vaststellen van de aflossingscapaciteit maar staat de interestdekking centraal. Hierbij wordt het bedrijfsresultaat afgezet tegen de rentelasten, waardoor een beeld bestaat van het aantal keer dat de totale rentelasten kunnen worden betaald uit het bedrijfsresultaat.

De kracht om de recessie het hoofd te bieden is overigens niet alleen afhankelijk van deze financiële ratio's. Ook de kostenstructuur speelt een belangrijke rol. Bedrijven met een groot aandeel vaste kosten zijn immers minder flexibel om zich snel aan de veranderende situatie aan te passen, waardoor de financiële uitgangspositie minder gunstig is.