Digitaal gereedschapsmanagement zorgt voor efficiëntie in productie

Strunk (ongeveer 45 medewerkers) verwerkt moeilijk verspaanbare materialen en complexe componenten. “Onze opdrachten beginnen vaak daar waar andere verspaners terughoudend zijn”, zegt directeur Patrick Panthel. “We gebruiken de modernste machines voor 5-assig frezen en draai-frezen. De meeste daarvan zijn geautomatiseerd, zodat we flexibel zijn en in de derde ploeg onbemand kunnen produceren.”

Het hightech machinepark bestaat uit meer dan 30 CNC-draai-, -frees-, -boor- en -slijpmachines, waarmee het bedrijf componenten produceert van aluminium, staal, titanium en andere moeilijk verspaanbare materialen – in aantallen van prototype tot grote serie. “De kwaliteit van onze onderdelen speelt een belangrijke rol”, benadrukt Panthel. “Die borgen we met onze eigen kwaliteitsbewaking met hoogwaardige 3D-meetmachines. Maar om die kwaliteit te realiseren, zijn de machines én de gereedschappen doorslaggevend.”

Zoon Moritz is verantwoordelijk voor de inkoop en het beheer van gereedschappen. Strunk heeft het volledige gereedschapsmanagement opnieuw ingericht en vrijwel volledig gedigitaliseerd: “Daarmee zijn we een flinke stap verder op weg naar Industrie 4.0 en profiteren we op vele manieren van dit project. We weten nu precies waar elk gereedschap zich bevindt, besparen insteltijden en hebben de proceszekerheid verhoogd.”

De op de Microset UNO automatic drive gemeten gereedschapsgegevens kunnen door WinTool rechtstreeks in het CAD/CAM-systeem worden geïmporteerd, zodat de programmeurs met werkelijke gegevens kunnen werken.

Nieuwe structuur

De eerste stap werd al zo’n tien jaar geleden gezet met de invoering van het gereedschapsuitgiftesysteem Toolbase, waarmee Strunk zijn gereedschappen voorraadtechnisch beheert, voorraden opvraagt en nabestellingen initieert. Met het oog op de groei van het bedrijf was in 2024 een capaciteitsuitbreiding op gereedschapsgebied nodig. Moritz Panthel legt uit: “We hebben ongeveer 2.200 gereedschappen in de magazijnen van de machines. Daarnaast zitten er nog circa 3.000 artikelen in de Toolbase-automaten. Zonder digitale ondersteuning is het moeilijk het overzicht te bewaren waar welk gereedschap zich bevindt en wanneer het op welke machine nodig is. Daarom was het logisch om bij de uitbreiding van het uitgiftesysteem het gereedschapsmanagement opnieuw te structureren.”

Op zoek naar een geschikte partner was het voor Moritz al snel duidelijk dat dit Haimer moest worden. “We kennen Haimer van de vele gereedschapshouders die bij ons in omloop zijn. Ook wilden we absoluut een Microset-gereedschapsvoorinstelapparaat van Haimer, omdat wij deze fabrikant technisch toonaangevend achten.” Een ander doorslaggevend argument was dat Haimer bij het Microset-voorinstelapparaat UNO 20/40 ook de data- en gereedschapsbeheersoftware WinTool aanbiedt. “Precies wat we nodig hebben”, zegt Moritz. “Daarmee kunnen we de digitale tweelingen van onze gereedschappen, maar ook bedrijfsmiddelen, machineprogramma’s, processen, stamgegevens enzovoort overzichtelijk beheren.”

Dat Haimer voor 25% deelneemt in WinTool was een extra pluspunt: “Dat geeft ons de zekerheid dat Haimer ook op softwaregebied verdere ontwikkelingen stimuleert.” En tot slot is het een voordeel dat het bestaande uitgiftesysteem Toolbase eveneens tot het Haimer-leveringsprogramma behoort. “Zo hebben we het complete digitaliseringspakket voor het gereedschapsdomein uit één hand”, weet Moritz.

De voorgestelde complete gereedschappen onderweg naar de werktuigmachine: ook de posities op de gereedschapswagens zijn in WinTool gedefinieerd.

WinTool – centraal element

Inmiddels is WinTool bij Strunk het hart van het gereedschapsbeheer en een centrale software in de productie geworden, wat vooral te danken is aan de goede netwerkmogelijkheden. De software biedt interfaces naar het Microset-voorinstelapparaat, het Toolbase-systeem, CAD/CAM en ook naar de ERP-software. “We hebben – startend vanuit het gereedschapsgebied – de processen in de productie opnieuw gestructureerd”, benadrukt Moritz. Het startpunt is de invoer van de productieorder in ERP. Betreft deze de kostenplaats ‘frezen’, dan wordt hij doorgegeven aan de WinTool-software, die onder andere draait op de computers in het CAD/CAM-bureau en gegevens kan uitwisselen met het CAD/CAM-systeem. “Wanneer we in WinTool een digitaal gereedschap openen, zien we de werkelijke uitspanlengtes, storingscontouren enzovoort. Deze gegevens kunnen direct in het CAD/CAM-systeem worden geïmporteerd, zodat we met de gereedschappen precies zo kunnen programmeren als ze uiteindelijk op de machine staan. Dat voorkomt verwisselingen en uiteindelijk botsingen.” Tot slot wordt in WinTool een digitaal datablad aangemaakt dat alle op de machine benodigde gereedschappen bevat. Dit wordt samen met de opdracht naar de productie doorgegeven.

Netto-beladingslijst

Voor het ombouwen van de machine genereert de bediener vanuit WinTool een netto-beladingslijst met alle gereedschappen die nieuw in het magazijn moeten worden geladen. Daarbij helpt het dat WinTool elk fysiek compleet gereedschap eenduidig aan zijn opslagplaats kan koppelen. Moeten de gereedschappen eerst worden samengesteld, dan ontvangt de bediener vanuit WinTool de benodigde gegevens inclusief de toegestane toleranties. Tot slot vergelijkt hij deze met het Haimer Microset UNO-voorinstelapparaat en drukt hij de exacte maten af op een sticker die het gereedschap begeleidt op weg naar de machine. “De gemeten gegevens worden echter ook in de WinTool-database opgeslagen, waar ze op elk moment kunnen worden opgeroepen”, zegt Moritz.

“De invoer van de gereedschapsgegevens in de machine laten we momenteel nog handmatig, omdat het omschakelproces nog niet volledig is afgerond. De gereedschapsverantwoordelijke is zich er terdege van bewust dat het voorinstelapparaat de gegevens via een postprocessor direct naar de machine zou kunnen schrijven. “Maar eerst moeten we de andere taken afronden. Daarna zetten we zulke maatregelen als de kers op de taart.” Allereerst moeten alle gereedschappen en houders worden gedigitaliseerd en met een ingelaserde Data Matrix-code eenduidig worden gemarkeerd. “Een deel daarvan hebben we al gedaan. Maar we hebben grote voorraden, wat nog enige tijd in beslag zal nemen”, aldus Moritz.

Benjamin Dombrowe, technisch salesvertegenwoordiger bij Haimer verantwoordelijk voor Strunk, legt uit dat Haimer helpt de digitaliseringsinspanning te verminderen: “Inmiddels hebben we voor onze gereedschapshouders alle parameters, STEP- en DXF-gegevens conform DIN 4000 respectievelijk ISO 13399 voorbereid. Deze gegevens zijn op onze website en op het dataplatform Tooltracer voor elke klant toegankelijk en te downloaden. Bovendien leveren wij tegenwoordig alle gereedschapshouders met een Unique ID – in de vorm van een ingelaserde, eenduidige Data Matrix-code, die elke verwisseling uitsluit.”

Digitalisering kost tijd

“Ons herstructureringsproces is nog niet afgerond. Maar we zien nu al positieve ontwikkelingen”, meldt Moritz Panthel. “Door de investering in het Microset UNO automatic drive 20/40-voorinstelapparaat kunnen we onze gereedschappen niet alleen nauwkeurig meten. We kunnen ook vanuit WinTool de streefwaarden voor lengte en diameter inlezen en vergelijken met de werkelijke waarden. Zo zorgen we ervoor dat de gereedschappen correct zijn samengesteld en er op de machine geen botsingsgevaar is.”

Een ander voordeel: dankzij WinTool zijn de verantwoordelijken in staat de samengestelde gereedschappen als digitale tweelingen te beheren en deze voorraadtechnisch te administreren. Dit gebeurt bij Strunk volledig papierloos. Elke productiemedewerker heeft een tablet die naast het ERP-systeem en artikelgerelateerde documentmappen ook de WinTool-webapp bevat. Via een scanproces met de ingelaserde Data Matrix-code kan hij alle gereedschappen boeken op opslagplaatsen, gereedschapswagens of machines. “Dat heeft het voordeel dat we op elk moment weten waar het gereedschap zich bevindt en welke standtijd het heeft“, stelt Moritz.

Verdienen de investeringen en de digitaliseringsinspanning zich terug? Bij Strunk zijn ze daarvan overtuigd. “Een break-evenpunt kunnen we weliswaar niet exact berekenen, omdat daarbij te veel factoren een rol spelen die zich niet monetair laten bepalen”, vat Moritz Panthel samen. “Maar procesverbeteringen zoals sneller omstellen, minder fouten en minder machine-stilstand, en de exacte controle over de beschikbare gereedschappen – dat alles bespaart geld en draagt bij aan de return-on-investment. In concrete cijfers en tijden is dat echter moeilijk uit te drukken.”

Haimer is exposant op TechniShow