Grote portaalfrees geeft Dumaco Venlo veel meer mogelijkheden

Voor klanten betekent dit vooral: grotere werkstukken kunnen vaker in één opspanning worden bewerkt, met minder handmatige tussenstappen en minder risico op herhaal- en uitlijnfouten. Het belangrijkste resultaat is een beter product.

Minder opspanmomenten

De operators hebben hun opleiding achter de rug en de eerste producten zijn inmiddels bewerkt. “Deze portaalfrees geeft ons veel meer mogelijkheden”, constateert directeur Joost van Seggelen. “Diverse producten die we wel konden maken, maar niet efficiënt, kunnen we nu veel efficiënter produceren. Hele grote delen kunnen we nu vlak op het bed opspannen. Dat scheelt niet alleen tijd, maar vermindert ook het aantal opspanmomenten. En dat helpt om de geometrie van het product beter beheersbaar te houden.” Hij wijst op een aantal grote stalen frames, die zijn gemaakt bij Dumaco Montfoort en die bij de vestiging in Venlo moeten worden nabewerkt. “Op de nieuwe machine scheelt dat vele uren per frame. Het voordeel zit vooral in minder uitlijnen, minder verplaatsen en minder tussentijds meten.”

Grote, complexe precisieonderdelen

Dumaco Venlo heette voorheen Ubroek. Eind 2023 is het bedrijf, dat vorig jaar het 60-jarig bestaan vierde, overgenomen door de Dumaco Groep. Ooit begonnen met revisiewerkzaamheden – die nog steeds veel worden verricht – is het bedrijf nu vooral een toeleverancier van grote en complexe precisieonderdelen voor klanten in diverse veeleisende branches zoals de energiesector, de machinebouw en de halfgeleiderindustrie. Van Seggelen ziet ook kansen op het gebied van defensie, waar momenteel de vraag in Europa toeneemt. “Daar zijn we ons op aan het oriënteren. We zijn een pure toeleverancier en focussen niet op één klant of één segment. Dat hebben we nooit gedaan.”

Universele machine

Een kenmerk van de nieuwe portaalfreesmachine is dan ook dat het een heel universele machine is. Hij is zo standaard mogelijk uitgevoerd om veel verschillende werkstukken te kunnen bewerken. Dat helpt vooral bij enkelstuks en kleine series met veel variatie: omsteltijd en planning blijven beter beheersbaar doordat minder ombouw nodig is. Daarnaast is een grote mate van automatisering een belangrijk kenmerk. “We willen steeds meer automatisering in onze processen brengen”, aldus Van Seggelen. “Die omslag zijn we echt aan het maken en de investering in deze machine past daarin uitstekend. We willen ook bij onze enkelstuks producten en kleine aantallen geautomatiseerd werken om concurrerend te blijven in het grote segment.”

Directeur Joost van Seggelen (rechts) van Dumaco Venlo: “Hele grote delen kunnen we nu vlak op het bed opspannen. Dat scheelt niet alleen tijd, maar vermindert ook het aantal opspanmomenten. En dat helpt om de geometrie van het product beter beheersbaar te houden.”

Volautomatisch wisselen

Veel handelingen die op andere machines nog handmatig geschieden, gebeuren op de Soraluce portaalfrees geautomatiseerd. Aan beide lange zijden van de machine bevindt zich een gereedschappenmagazijn. Het ene biedt ruimte aan 240 standaardgereedschappen die volautomatisch kunnen worden gewisseld. Het magazijn aan de andere zijde is bestemd voor freeskoppen en lange en speciale gereedschappen zoals snelloopkoppen, haakse koppen en diepgatboren tot anderhalve meter, die eveneens automatisch kunnen worden gewisseld. Hierdoor kunnen bewerkingen aan meerdere zijden en diepe boringen vaker in één opspanning worden uitgevoerd, zonder extra handmatige omstellingen.

De machine kan 5-assig simultaan bewerken. Niet het portaal met de kop beweegt, maar het bed. Hierdoor kunnen nog hogere nauwkeurigheden qua positionering worden bereikt. Met name bij grote en zware werkstukken helpt dit om onderlinge posities van bewerkte vlakken en gaten beter reproduceerbaar te maken. Dit levert bovendien een praktisch voordeel op: minder interne handling- en hijsmomenten verkleinen de kans op beschadiging van grote precisieonderdelen.

Op het ruim 8 meter lange bed bevindt zich een volledig geïntegreerd nulpuntspansysteem om werkstukken snel te kunnen opspannen en wisselen. Ook is de machine uitgevoerd met een aparte draaitafel. Onder de machine zit een fundering van 3 meter diep. Hierdoor bevindt de tafel zich op vloerniveau, wat het beladen en ontladen makkelijker maakt. Dat gebeurt met nieuw geïnstalleerde kraanbanen, die producten tot 25 ton kunnen handelen. De machine zelf kan een gewicht van 60 ton dragen. Zo kunnen meerdere werkstukken tegelijk op het bed worden gespannen om zo veel mogelijk productieve uren te maken.

Temperatuurbeheersing

De portaalfrees is voorzien van volledige omkasting om nevelontwikkeling in de werkplaats tegen te gaan en te voorkomen dat de spanen (vooral van aluminium) alle kanten opvliegen. Twee automatische spanentransporteurs eindigen op zo’n 2 meter boven de grond, zodat er flinke opvangbakken onder kunnen worden gezet. Verder is de omkasting ook van belang met het oog op de veiligheid en de temperatuurbeheersing. Onder meer vanwege de komst van de nieuwe machine is de fabriekshal ook al opnieuw bekleed en volledig geïsoleerd. Hierdoor kan de temperatuur nu stabiel worden gehouden.

Naast staal bewerkt Dumaco Venlo steeds meer aluminium. “Controle op je temperatuur is daarbij essentieel want de uitzettingen in aluminium zijn gigantisch, zeker als je richting werkstukken van 8 meter gaat”, licht Van Seggelen toe. “Bij lange bewerkingstijden en grote lengtes helpt een stabielere omgeving om maatvariatie van producten te minimaliseren.”

Combinatie van bewerkingen

Dumaco Venlo is goed in producten vanaf 1 meter, een formaat waarbij het voor de meeste verspaners ophoudt. De grootverspaner onderscheidt zich daarbij met een combinatie van bewerkingen, die onder één dak worden aangeboden voor groot en complex werk: draaien, frezen, slijpen, honen, eroderen en meten. Dat maakt het mogelijk verschillende bewerkingen beter op elkaar af te stemmen, met minder overdrachtsmomenten tussen verschillende leveranciers. “We doen graag de speciale dingen, die veel maakkennis vereisen. Daar worden onze mensen enthousiast van. We zeggen niet gauw nee.”

Vakmanschap

De medewerkers beschikken over een grote mate van vakmanschap. Dat is en blijft ‘key’ voor Van Seggelen, ondanks – of misschien wel juist vanwege – alle vormen van automatisering. “Je moet weten hoe je grote, zware producten handelt. Hoe zo’n groot zwaar blok metaal beweegt, hoe je dat op zijn plek hijst en opspant. De hele werkaanpak, inclusief het meten, vraagt om kennis en ervaring. Dat is vakmanschap dat je niet kunt vangen in CAM-pakketten.”

Samen met die vakmensen is Van Seggelen nu aan de slag om de productiecapaciteit van de portaalfreesmachine goed gevuld te krijgen. Hij heeft daar alle vertrouwen in. De uitbreiding is met name relevant voor klanten met grote werkstukken waarbij meerdere vlakken en boringen in één opspanning gewenst zijn, of waar nauwkeurige toleranties en reproduceerbaarheid kritisch is.