Industrie is optimistisch over 2026
De Nederlandse productiesector heeft het jaar iets zwakker afgesloten door een minder grote groei van het aantal nieuwe orders. Dit leidde tot een daling van de productieomvang.
De PMI-hoofdindex daalde licht van 51.8 in november naar 51.1 in december.
Toch nam de werkgelegenheid weer toe en verbeterde het vertrouwen van de bedrijven in de vooruitzichten voor 2026.
Opnieuw verbetering bedrijfsomstandigheden
Dat blijk uit de maandelijkse Nevi PMI, die de actuele stand van zaken in de productiesector weergeeft. De PMI-hoofdindex daalde licht van 51.8 in november naar 51.1 in december. Hoewel de bedrijfsomstandigheden per saldo verbeterden, was deze verbetering de kleinste sinds mei. Van de vijf PMI-componenten (nieuwe orders, productieomvang, werkgelegenheid, levertijden en voorraad ingekochte materialen) hadden alleen de productieomvang en het aantal nieuwe orders een negatief effect op het eindcijfer. Toch was deze opleving aan het eind van het jaar wijdverbreid en was er in alle drie onderzochte subsectoren sprake van een verbetering, met de subsector kapitaalgoederen aan kop.
Productievolume
Het productievolume daalde aan het eind van het jaar licht. Er waren aanwijzingen dat dit het gevolg was van een minder grote groei van het aantal nieuwe orders en van technische problemen in de fabrieken. Van de drie sectoren gingen alleen de producenten van investeringsgoederen met meldingen van groei tegen deze tendens in.
Matte buitenlandse verkoop
Er was in december voor de zevende maand op rij sprake van een groter aantal nieuwe orders, maar deze laatste stijging was beperkt en de kleinste in de huidige periode van groei. De matte buitenlandse verkoop zorgde voor de eerste daling in drie maanden van het aantal buitenlandse orders en had een negatief effect op het totale aantal nieuwe orders.
Langere levertijden
De inspanningen van de Nederlandse producenten om hun materiaalvoorraad onder controle te houden, leidden tot een lichte daling en de inkoopactiviteiten bleven nagenoeg onveranderd. Desondanks waren de levertijden langer vanwege vertraagde transporten, capaciteitsbeperkingen en beperkte beschikbaarheid van materialen. Dit was de grootste verslechtering van de prestatie van leveranciers in meer dan drie jaar.
Hogere energie- en loonkosten
Ondanks de minder grote vraag, stegen de operationele kosten in de grootste mate sinds augustus. De bedrijven maakten meldingen van de directe effecten van hogere energie- en loonkosten. Ook de leveranciers hadden hiermee te maken en zij verhoogden daarom hun prijzen. De respondenten maakten melding van hogere prijzen voor diverse grondstoffen. Er was alleen in de subsector investeringsgoederen sprake van kosteninflatie, terwijl in de andere twee een daling van de kosten werd genoteerd.
Hogere verkoopprijzen
De producenten waren in december een stuk agressiever in hun prijsstelling en de verkoopprijsinflatie was hierdoor de grootste in vier maanden. Er was in alle drie onderzochte subsectoren sprake van hogere verkoopprijzen, met de subsector investeringsgoederen aan kop. Net als iedere maand sinds begin 2023, was er in december wederom sprake van een daling van de hoeveelheid onvoltooid of nog niet uitgevoerd werk. Hoewel de bedrijven voldoende capaciteit hadden om hun openstaande orders te verwerken, kozen zij er voor het eerst in drie maanden voor om hun personeelsbestanden uit te breiden. Hoewel beperkt, was deze groei de hoogste in tien maanden.
Ondernemersvertrouwen
Het ondernemersvertrouwen steeg eveneens naar het hoogste niveau in tien maanden. Uit de antwoorden op de vraag over hun productievooruitzichten voor 2026 bleek dat er zes keer zoveel optimisten waren als pessimisten (respectievelijk 44% en 7%). Dit optimisme werd toegeschreven aan positieve ordervooruitzichten, het op de markt brengen van nieuwe producten en goede groeiprognoses.
Toenemende vraag naar machines
Albert Jan Swart, sectoreconoom Industrie bij ABN Amro, constateert in zijn commentaar op de jongste PMI-cijfers dat de industrie optimistisch is over 2026: “Verreweg de meeste respondenten verwachten groei in het komende jaar, dankzij aantrekkende investeringen en de introductie van nieuwe producten. Het langverwachte rapport van voormalig ASML-topman Peter Wennink is goed ontvangen door de industrie. Ook de agenda die D66 en CDA in december presenteerden was een opsteker voor de energie-intensieve industrie. De partijen gaven aan vol in te willen zetten op elektrificatie en afschaffing van de nationale CO2-heffing. Het lijkt er dus op dat de basisindustrie in 2026 onder een gunstiger gesternte staat. ABN Amro verwacht dat de Nederlandse industrie dit jaar kan groeien met 3 procent, onder meer dankzij toenemende vraag naar machines.”
