Maakindustrie verhoogt investeringen in AI

Gerichte, praktische actie

De maakindustrie staat op het punt een nieuw tijdperk in te gaan. Waar 2025 werd gekenmerkt door voortdurende disruptie, van verstoorde supply chains tot arbeidskrapte en strengere duurzaamheidsregels, verschuift 2026 naar een jaar van gerichte, praktische actie. Uit brancheonderzoek blijkt bovendien dat de focus duidelijk verschuift: vrijwel alle grote fabrikanten zijn van plan hun investeringen in AI en digitale technologieën de komende jaren verder te verhogen.

Dit zijn de vier ontwikkelingen die IFS signaleert:

1. Organisatiestructuren worden opnieuw ontworpen voor AI‑enabled werk
   Veel productiebedrijven zijn nog georganiseerd volgens lineaire, hiërarchische modellen die niet passen bij de snelheid en flexibiliteit die AI mogelijk maakt. Hoewel systemen en workflows de afgelopen jaren zijn gedigitaliseerd, is de structuur rondom het werk grotendeels hetzelfde gebleven. Dit wordt nu een rem op vooruitgang: AI kan planning, productie, supply chain, service en workforce‑activiteiten realtime verbinden, maar de waarde stokt bij afdelingsgrenzen. In 2026 beginnen fabrikanten naar verwachting met het herontwerpen van hun organisatie – niet om banen te schrappen, maar om structurele barrières weg te nemen. De praktijk bevestigt dit beeld: AI‑projecten leveren minder op wanneer organisaties nog in silo’s werken en werkstromen niet zijn ingericht op samenwerking tussen mens en AI.
2. Supply chain intelligence verandert van een periodieke activiteit in een continue interne functie
   In 2025 werd duidelijk dat verstoringen niet te voorspellen zijn, maar dat voorbereiding wél mogelijk is. Dankzij AI kunnen fabrikanten nu complexe what‑if‑scenario’s modelleren, verstoringen simuleren en responsplannen ontwikkelen, voordat problemen de productie raken. Waar supply chain-analyses nu vaak periodiek of consultant‑gedreven zijn, wordt dit in 2026 een doorlopende interne kracht. AI‑enabled simulatie‑tools kunnen data uit verschillende systemen samenbrengen en continu scenario’s testen, zelfs wanneer de data onvolledig of gefragmenteerd is.
3. Efficiëntie maakt duurzaamheid een operationele vereiste
   Door strengere regelgeving en hogere verwachtingen van investeerders wordt duurzaamheid net zo meetbaar als kosten en kwaliteit. Tegen 2027 zullen fabrikanten AI‑gedreven duurzaamheidssystemen hebben die realtime emissies, energieverbruik en afval monitoren en optimaliseren. Wat voorheen maandenlange rapportages of audits vereiste, verandert in een continu feedbacksysteem dat afwijkingen signaleert en bijstuurt voordat doelen worden gemist.
4. Humanoïde robots worden de nieuwe productiviteitsmotoren op de werkvloer
   De productiviteitsgroei in de maakindustrie stagneert al jaren, mede door een structureel arbeidstekort. Humanoïde en mobiele robots zijn inmiddels volwassen genoeg om op de productievloer te opereren en leveren al dubbele‑cijferproductiviteitswinsten op.

Indrukwekkende prestaties

Tijdens de World Robot Conference in China afgelopen jaar, toonden humanoïden indrukwekkende prestaties in balans, snelheid en behendigheid, ondersteund door meer dan $20 miljard aan overheidsinvesteringen. De volgende productiviteitssprong zal hoogstwaarschijnlijk voortkomen uit een workforce‑model waarin mensen, robots en AI‑systemen dagelijks samenwerken.

Deze ontwikkelingen laten volgens IFS zien dat fabrikanten zich moeten aanpassen om succesvol te zijn in 2026 en daarna: “Fabrikanten staan voor grote uitdagingen: technologie ontwikkelt zich razendsnel, externe omstandigheden veranderen voortdurend en intern is er druk om sneller te handelen dan de organisatie soms aankan. Succes hangt niet af van technologie alleen of van het wachten op perfecte omstandigheden. Het draait om het vermogen om flexibel te zijn, werkprocessen te vernieuwen en doelgericht te handelen, ook als de toekomst onzeker is.”