Lascobot Nooteboom voorzien van CE-markering door juiste RI&E

Automise heeft eind 2019 een Yaskawa HC10 lascobot geïntegreerd in het productieproces van Nooteboom Trailers. Onder gebruikers van cobots leven veel vragen over de geldigheid van de door de robotleverancier afgegeven CE-markering, het belang van een juiste RI&E voor cobot toepassingen en de maatregelen die getroffen kunnen worden om het gehele systeem CE te markeren. Dit artikel behandelt alle maatregelen die genomen zijn om de cobot bij Nooteboom CE te kunnen markeren.

De door Automise geïntegreerde Yaskawa HC10 lascobot met zijn veiligheidsvoorzieningen.

Cobots zijn bedoeld om samen te werken met mensen in één werkomgeving. Ze worden in het productieproces zo geïntegreerd dat ze verplaatsbaar en op verschillende plekken inzetbaar zijn. Industriële robots zijn ontworpen om zelfstandig of met beperkte begeleiding te opereren. Normaliter worden industriële robots op een vaste plek in het bedrijf geïntegreerd met de benodigde hekwerken en veiligheidslichtschermen.

De systeemintegrator van de robotapplicatie verzorgt de installatie, de Risico Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E), het technisch dossier, de CE-markering en de oplevering. Hij plaatst ook alle hekwerken en lichtschermen. Gezien de industriële robot niet van plek verandert en daarmee de risico’s en bijbehorende preventies in het RI&E document ook niet, kan de CE-markering zonder problemen actief blijven.

Cobot heeft CE-markering

Een leverancier van cobots levert de cobot met een CE-markering. Deze is enkel van toepassing op de cobot arm en de bijbehorende besturing. De systeemintegrator kan de cobot samenbouwen voor iedere gewenste toepassing en voorzien van gereedschappen. Hij moet daarbij de machinerichtlijn in acht nemen. Voor deze samengestelde machine dient een  RI&E, technisch dossier en CE-markering opgesteld te worden, vergelijkbaar met een industriële robot. De uitdaging is het opstellen van een herbruikbaar RI&E document voor een flexibel cobot systeem.

RI&E voor flexibel cobot systeem

Het grootste verschil tussen een cobot en robot is de flexibele opstelling waar een cobot  op geïntegreerd kan worden. Bij Nooteboom Trailers is dit ook het geval; de cobot en de lasapparatuur zijn samengebouwd op een verrijdbare werktafel. De cobot kan op meerdere plekken neergezet worden en dit heeft gevolgen voor de RI&E. Automise heeft samen met de veiligheidsdeskundige van Nooteboom een RI&E opgesteld, welke is beoordeeld door een extern deskundige. De RI&E is opgedeeld in twee delen: het eerste specifiek voor de samengestelde machine, het tweede specifiek voor de omgeving waarin de cobot mag functioneren. Voor iedere locatie waar de cobot gebruikt wordt moet het tweede deel beoordeeld worden.

Door de lascobot te voorzien van veiligheidsvoorzieningen is het mogelijk de omgeving af te schermen van de mogelijke gevaren. Dit maakt dat het tweede deel van de RI&E voor iedere locatie relatief eenvoudig op te stellen is, zolang de veiligheidsvoorzieningen op iedere locatie gebruikt worden. Bij Nooteboom zijn zowel fysieke, visuele als softwarematige maatregelen getroffen.

Veiligheidsvoorzieningen lascobot

Samen met Nooteboom zijn werkinstructies opgesteld om de veiligheidsvoorzieningen juist te gebruiken. Om een afgeschermd werkgebied te creëren is het noodzakelijk lasschermen te verbinden met de robotbesturing. Als de lasschermen niet verbonden zijn, is het niet mogelijk het programma van de cobot te starten. De kabels van de lasschermen en de besturing zijn afgeschermd middels kabelbruggen op de grond om struikelgevaar te voorkomen. Alle connectoren zijn beschermd met stalen beugels. Mocht er toch een botsing plaatsvinden, dan is het gevaar dat connectoren beschadigd raken en daarmee de kans op elektrisering nihil.

Naast de fysieke veiligheidsvoorzieningen zijn ook visuele en softwarematige maatregelen getroffen. Wanneer de cobot een botsing of alarm heeft dan treedt een oranje zwaailamp in werking. Gecertificeerde medewerkers weten op dat moment dat zij de cobot bedachtzaam kunnen benaderen om eventuele verstoringen of botsingen te verhelpen. De cobot arm is voorzien van torquesensoren. Bij een botsing met de arm zal de besturing alle bewegingen stop zetten. Door deze beveiliging mogen cobots samen met mensen in dezelfde omgeving werken.

Het gaat hier om een samengestelde machine, wat betekent dat de risico’s van de verrijdbare opstelling en het lasproces ook beoordeeld moeten worden in de RI&E. Bij het lasproces hebben we te maken met schadelijke UV-straling, door de verplichte lasschermen is dit risico minimaal en zijn de medewerkers goed beschermd. De lasdraad is scherp en na het lassen nog heet. Ook al is de cobot voorzien van torquesensoren, er kan nog altijd een verwonding ontstaan wanneer deze lasdraad in contact komt met de huid. Om te voorkomen dat een medewerker zich kan verwonden is de lasbron zo geconfigureerd dat na elke las de lasdraad volledig wordt teruggetrokken.

Om te voorkomen dat een medewerker in zijn gezicht gewond kan raken is het werkgebied van de cobot opgedeeld in verschillende zones. In het lasgebied kan de cobot met de maximaal toegestane snelheid voor een cobot bewegen. Ter hoogte van de hals en het gezicht van een medewerker die naast de cobot aan het werk kan zijn, is de snelheid begrensd en moet de lastoorts naar beneden gericht zijn. De medewerker heeft zo ruim de tijd om aan de kant te stappen.

Lukt dit niet dan is de impact dermate laag dat eventuele verwondingen beperkt blijven. Met deze veiligheidsvoorzieningen is de samengestelde cobot binnen zijn werkgebied als veilig beoordeeld. Om de flexibele cobot veilig op iedere locatie in te zetten zijn voorwaarden opgesteld waaraan de werkplek moet voldoen.

De connectoren worden beschermd om gevaar bij een aanvaring te voorkomen.

De connectoren worden beschermd om gevaar bij een aanvaring te voorkomen.

RI&E voor omgeving cobot

In het eerste gedeelte van de RI&E is de cobotinstallatie als werkcel beoordeeld. Om de complete werkcel op te kunnen pakken en op iedere locatie in te zetten moet de werkplek ook beoordeeld worden in het tweede gedeelte van de RI&E. De voorwaarden waaraan de werkplek van de cobot moet voldoen, komen voort uit het tweede gedeelte van de RI&E. Hierin wordt onder andere beschreven waar de lasschermen geplaatst moeten worden om een veilige werkplek te creëren. Hierin staat ook hoeveel ruimte rondom de samengestelde cobotinstallatie vrij moet zijn om struikelgevaar te voorkomen en toegang tot de installatie te kunnen garanderen.

Middels een checklist kan de medewerker nagaan of de nieuwe omgeving waarin hij de cobot wil plaatsen, voldoet aan de eisen die gesteld zijn in de RI&E. Is dit niet het geval, dan kan gekeken worden naar mogelijke maatregelen om de nieuwe locatie ook te kunnen gebruiken. Waar nodig kan voor deze locatie apart een RI&E opgesteld worden met de daarbij behorende maatregelen.

Belang RI&E

Het opstellen van een RI&E voor een samengestelde cobot toepassing geeft de integrator en de eindgebruiker inzicht in de mogelijke gevaren van de installatie. Door hierover na te denken en daar adequate maatregelen voor te treffen kan men zeker zijn dat alles aan de veiligheid van de machine en de medewerker is gedaan. In geval van een bedrijfsongeval kan dit ook aangetoond worden. Door de RI&E op te delen is het ook bij een flexibel systeem mogelijk om een werkbaar document voor iedere locatie op te stellen.

Automise kan ondersteunen in de aanschaf van een cobot, het integreren van het systeem,  medewerkers trainen en het geheel voorzien van een goede RI&E en CE-markering. Automise heeft een goed RI&E document welke voor een cobot opstelling gebruikt kan worden om de installatie te voorzien van een CE-markering.

Bedrijvengids

Ook interessant voor jou

Automatisering

WiredWorkers levert schroevendraaiertools Spin Robotics

05-07 Spin Robotics wil, net als WiredWorkers, alle handmatige en repetitieve taken in de industriële…

Automatisering

Los ik mijn tekort aan lassers nu op met een lascobot of een lasrobot?

30-06 Valk Welding, specialist op het gebied van lasrobotisering, werkt ook aan de uitbreiding van…

Verspanen

Cobot biedt Evink helpende hand in onbemande productie

05-05 “Er staan veel hoogwaardige CNC-machines in Nederland en dat maakt het een moeilijke markt.…

Automatisering

Live webinar: lassen met Fanuc cobot CRX

22-04 Op basis van de specifieke CRX las programmeer tool en de daarbij horende intuïtieve…

Automatisering

Destaco presenteert handmatige gereedschapswisselaar voor cobots

16-03 Met een massa van slechts 330 gram en een hoogte van 25 mm heeft…

Automatisering

ABB lanceert nieuwe generatie cobots voor onervaren gebruikers

24-02 GoFa en SWIFTI zijn intuïtief ontworpen, zodat bedrijven niet hoeven te vertrouwen op interne…

Automatisering

Cobot met de functionaliteiten van een lasrobot

09-02 De Yaskawa HC10 cobot waarvoor Nooteboom heeft gekozen, beschikt over alle functies die ook…

Automatisering

Cobot last klein-constructiewerk bij Claessen

24-09 Constructiebedrijf Claessen Staalwerken & Van Boesschoten in Breda heeft geïnvesteerd in Weld4You, een oplossing…

Metaalnieuws inBeeld

15/06/2021

Morris Solutions, Retrofit beste optie voor kantbank WIFO Anema

19/02/2021

Voorbeschouwing Thema Plaatbewerking 23-02-2021

05/11/2020

Vakopleiding Techniek kweekt enthousiasme voor modern CNC verspanen

21/10/2020

Enorme productiviteits verbeteringen met Magistor duikfrees

X