NEVI-PMI: Kostendruk blijft hoog, maar daalt voor het eerst in acht maanden
De Nederlandse fabrikanten hadden in juni opnieuw te maken met een stijgende vraag, waardoor zij hun productievolumes verhoogden. Dat blijkt uit de maandelijkse Nevi PMI-cijfers. De PMI-hoofdindex daalde licht van 55.9 in mei naar 55.5 in juni, nog steeds het op een na hoogste cijfer in vier jaar.
Kosteninflatie over hoogtepunt heen?
De stijgende vraag werd wederom deels toegeschreven aan voorraadopbouw bij klanten en hun pogingen om toekomstige prijsverhogingen voor te blijven. Hoewel de bedrijven bleven wijzen op aanzienlijke verstoringen van de toeleveringsketens en hogere kostendruk als gevolg van het conflict in het Midden-Oosten, waren er aanwijzingen dat de kosteninflatie over het hoogtepunt heen was, aangezien deze daalde naar het laagste niveau sinds het uitbreken van de oorlog.
Forse stijging nieuwe orders
De forse stijging van het aantal nieuwe ontvangen orders was grotendeels verantwoordelijk voor het relatief hoge PMI-cijfer. Sommige bedrijven maakten melding van nieuwe klanten en het opstarten van projecten, terwijl andere hun toegenomen verkoop toeschreven aan voorraadopbouw van klanten vanwege verstoring in de toeleveringsketens en prijsdruk als gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten.
Vergroting productieomvang
Het grotere aantal nieuwe orders uit zowel binnen- als buitenland leidde ertoe dat de Nederlandse producenten hun productieomvang in aanzienlijke mate vergrootten. Op subsectorniveau was er bij de producenten van kapitaalgoederen sprake van de grootste groei, terwijl de producenten van consumptiegoederen de laagste toename van de drie onderzochte subsectoren noteerden.
Lichte banengroei
In juni steeg de werkgelegenheid bij de Nederlandse industriële bedrijven voor de tweede achtereenvolgende maand. Deze banengroei was licht, maar wel het grootst in negen maanden. De panelleden gaven aan dat zij nieuw personeel hadden aangenomen om aan de vraag te voldoen en groeiplannen te ondersteunen, waarbij tevens melding werd gemaakt van een toename van de hoeveelheid onvoltooid of nog niet uitgevoerd werk.
Meer voorraad
Bezorgdheid dat de verstoringen in de toeleveringsketens door het conflict in het Midden-Oosten zouden kunnen leiden tot problemen bij de inkoop van materialen, zette de bedrijven ertoe aan in juni hun voorraadniveaus te verhogen. De toename van de inkoopactiviteiten was de op een na grootste in vier jaar (na mei). De voorraad ingekochte materialen steeg daarbij in juni fors, al was deze stijging minder groot dan vorige maand doordat sommige bedrijven hun kosten probeerden te beheersen.
De prijsgegevens lieten wederom zien dat het conflict in het Midden-Oosten de belangrijkste reden was voor de inflatiedruk met meldingen van hogere prijzen voor energie, grondstoffen en transport. Hoewel de inkoopprijsinflatie het laagst was sinds maart (de eerste maand na het uitbreken van de oorlog), bleef deze aanzienlijk. De prijzen die de Nederlandse productiebedrijven in rekening brachten voor hun goederen stegen daarbij in de grootste mate sinds oktober 2022, wat erop wijst dat een groter deel van de inkoopprijsstijgingen aan klanten werd doorberekend.
Nederland profiteert van AI
Albert Jan Swart, sectoreconoom Industrie bij ABN AMRO, stelt vast dat de Nederlandse industrie het, deels dankzij de groei van AI, beduidend beter doet dan in de ons omringende landen. Hij zegt: “De voorlopige inkoopmanagersindex voor de industrie in de eurozone van S&P Global kwam over juni slechts uit op 51,3, en duidt daarmee op een geringe verbetering van de omstandigheden. Inkoopmanagers in de Duitse industrie waren nog minder optimistisch, waardoor de voorlopige index daalde naar 50,0, wat niet duidt op een verslechtering, maar ook niet op een verbetering van de omstandigheden.”
Groei machine-industrie
Volgens Swart heeft de sterk groeiende vraag naar chipmachines waarschijnlijk de afgelopen maanden geleid tot een forse groei van de Nederlandse productie. “Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat de kalendergecorrigeerde productie in april groeide met maar liefst 4,7 procent ten opzichte van dezelfde maand vorig jaar. Dat was vooral te danken aan de groei van de machine-industrie, die ten opzichte van vorig jaar 21,6 procent meer produceerde. De productie neemt al sinds vorige zomer toe, wat waarschijnlijk voor een belangrijk deel de stijging van de Nevi Inkoopmanagersindex sindsdien verklaart.”