Zwijgen
Klaas bouwde machines voor de kunststofsector. Degelijk, functioneel, zonder opsmuk. Hij zei vaak dat hij het niet voor het geld deed. Mijn ervaring is: als een ondernemer dat zegt, dan gaat het er juist wél om. Toch nog die euro extra en natuurlijk ook om wat geld vertegenwoordigt: waardering, erkenning, bevestiging van eigen inzicht. En juist bij die ondernemers wordt een verkoopproces kwetsbaar.
We deden bijna een jaar over de onderhandelingen. Het was taai, stroef, soms was het ijzig stil. Dat lag niet alleen aan de koper en ook niet alleen aan Klaas. Het lag vooral aan hoe verschillend mensen ‘akkoord’ begrijpen. Klaas was geen man van bevestigen. Geen e-mails met ‘prima’ of ‘akkoord’. Zijn manier van instemmen was: er niet meer over beginnen. Als hij zweeg, zat het goed. In zijn wereld betekende stilte overeenstemming.
Tijdens het proces botste dat regelmatig. De koper zocht duidelijkheid en bevestiging over de voortgang en Klaas gaf die op zijn manier. Geen gedoe en geen herhaling. Elke nieuwe vraag hierover voelde voor hem als twijfel, niet als controle. Toen de concept-koopovereenkomst er lag, kwam er opnieuw een fase van aanpassen en verduidelijken. En daarna niets meer. Geen commentaar, geen vragen. Voor iedereen aan tafel was dat het signaal dat we er waren. Zelfs de notaris die de overdrachtsakte had opgesteld, belde me een paar keer: Hij (Klaas) moet wel akkoord geven anders kan ik niet verder.
Achteraf realiseerde ik me dat hij in het hele proces nooit één keer expliciet ‘ja’ had gezegd. Niet tegen de prijs, niet tegen de structuur en niet tegen de overdracht, hij had alleen maar gezwegen. En ik had dat geïnterpreteerd als instemming.
De onderneming is uiteindelijk overgedragen. De handtekeningen kwamen, maar het voelde niet als een overwinning. Het proces had heel veel energie gekost. Niet omdat iemand verkeerde bedoelingen had, maar omdat we elkaars taal niet goed hadden begrepen.
Omdat Klaas weinig sprak en hij zijn akkoord op een andere manier gaf, heb ik nooit echt kunnen achterhalen of hij blij was met de transactie. Hij zei het niet en hij liet het niet merken. Zelfs aan zijn gezicht kon ik het niet aflezen. En misschien was dat wel het lastigste van het hele proces: dat zwijgen, zelfs toen alles was afgerond.
Han van Rijn
Specialist in overnames en financieringen
voor technische ondernemingen
han@kromhout.net