Groei in MKB-metaal vertraagt, wel meer investeringen

In het MKB-metaal is nog steeds sprake van groei, maar deze is in het vierde kwartaal van 2015 wel vertraagd. Voor de exposanten die later dit jaar op de TechniShow staan heeft de Economische Barometer van Koninklijke Metaalunie over de stand van het MKB-metaal in het 4e kwartaal van 2015 echter goed nieuws: opvallend veel bedrijven verwachten meer gaan investeren.

Om met dat laatste te beginnen: Ondanks de wat tegenvallende verwachtingen van de aan de bouw toeleverende bedrijven voor het eerste kwartaal van dit jaar, verwachten opvallend veel bedrijven (20%) dat zij het komende halfjaar meer zullen investeren dan het afgelopen halfjaar.

De groei zwakt echter af. Voor het eerst in tweeënhalf jaar is de verwachting zelfs dat er in het eerste kwartaal van 2016 geen groei zal zijn. De afzwakkende groei wordt vooral veroorzaakt door de export. De orderpositie buitenland werd in het vierde kwartaal beduidend minder positief beoordeeld dan in het derde kwartaal. De gerealiseerde orders binnenland daarentegen waren beter dan in het derde kwartaal.

Personeel
Van de respondenten geeft 17% aan dat zij meer vast personeel in dienst heeft ten opzichte van het derde kwartaal van dit jaar, terwijl bij 12% van de bedrijven het aantal vaste medewerkers is afgenomen. Deze cijfers gelden ook voor het flexibele personeel. Het aantal bedrijven dat meer mensen in dienst heeft is gelijk gebleven ten opzichte van het derde kwartaal. Het aantal bedrijven waar het aantal medewerkers is afgenomen is gestegen van 7% naar 12%. Een derde deel van de respondenten heeft tenminste een vacature open staan, gemiddeld 1,7. Afgezet tegen alle medewerkers hebben de respondenten voor 3% van hun personeelsbestand vacatures open staan, waarbij de machinebouwers de meeste vacatures hebben. Voor alle sectoren geldt dat de ondernemers verwachten deze vacatures binnen een half jaar in te vullen.

Orderpositie binnenland
Zeker in vergelijking tot het derde kwartaal, is in het vierde kwartaal de binnenlandse orderpositie verbeterd. Wat opvalt is dat de binnenlandse orderpositie bij de machinebouwers verslechterd is, terwijl de producenten van landbouwmachines een beter kwartaal achter de rug hebben. De waardering van de binnenlandse orderpositie is, met per saldo 14%, gelijk aan die in het derde kwartaal. De verwachting is daarentegen dat de orderpositie in het eerste kwartaal van 2016 niet zal groeien. Terwijl de algemene verwachtingen voor de bouw redelijk zijn en dit een positieve boost zou moeten geven, zijn de verwachtingen van de respondenten die toeleveren aan de bouw minder positief. De gemiddelde orderportefeuille is met een halve week afgenomen ten opzichte van het vorige kwartaal van 7,6 naar 7,1 week.

Orderpositie buitenland
De groei van de orderpositie buitenland is in het vierde kwartaal afgenomen ten opzichte van het derde kwartaal. Datzelfde geldt voor de waardering van de orderportefeuille. Deze is afgenomen van per saldo +38% in het derde kwartaal naar +5% in het vierde kwartaal. In het derde kwartaal gaf 47% van de bedrijven aan een gunstige orderpositie te hebben, nu is dat aandeel afgenomen tot 27%. Ook de verwachtingen voor het eerste kwartaal van 2016 zijn minder positief. Vorig kwartaal gaf per saldo 23% van de respondenten aan een beter 4e kwartaal te verwachten, terwijl nu per saldo maar 7% een beter eerste kwartaal verwacht.

Verkoopprijzen
Na drie kwartalen van een lichte prijsstijging zijn er in het 4e kwartaal weer iets meer ondernemers die hun prijzen hebben moeten verlagen (13%) dan er ondernemers waren die de verkoopprijzen konden verhogen (9%).

Bedrijfsresultaat
In het derde kwartaal had – mede als gevolg van de vakantieperiode – per saldo 9% van de bedrijven een slechter bedrijfsresultaat gerealiseerd (-9%). Dit is nu toegenomen tot +12% van de bedrijven die een beter bedrijfsresultaat hebben gerealiseerd. De verwachtingen voor het eerste kwartaal van 2016 zijn minder positief. In het derde kwartaal verwachtte één op de drie ondernemers een beter bedrijfsresultaat, terwijl nu minder dan één op de vier ondernemers een beter resultaat verwacht. De winstgevendheid ligt op het zelfde niveau als een kwartaal geleden. 63% van de bedrijven maakt winst, 27% verlies en 10% schrijft rode cijfers.