Zonder mij…
Ben zegt het zonder te lachen. Sterker nog, hij kijkt er een beetje trots bij. āAls ik er morgen niet ben, staat alles stil.ā Het is een overtuiging die hij al jaren met zich meedraagt. Hij heeft het bedrijf immers zelf opgebouwd, kent elke machine, elke klant en elke beslissing die ertoe doet. Al dertig jaar is hij degene die ās ochtends als eerste binnenkomt en ās avonds het licht uitdoet. Dat patroon is voor Ben het bewijs dat alles om hem draait, en eerlijk gezegd ook zo hoort te zijn.
In gesprekken met potentiƫle kopers benadrukt hij dat graag. Hij vertelt hoe hij de prijzen bepaalt, hoe klanten altijd bij hem uitkomen en hoe belangrijke keuzes uiteindelijk via zijn bureau lopen. Wat hij bedoelt als geruststelling, werkt in de praktijk vaak averechts. De potentiƫle kopers luisteren aandachtig, maar horen vooral een verhaal over afhankelijkheid. Niet omdat Ben te weinig heeft gebouwd, maar omdat hij zichzelf zo nadrukkelijk in het midden plaatst.
Ondertussen laat de dagelijkse werkelijkheid iets anders zien. Terwijl Ben van afdeling naar afdeling loopt, worden orders gepland, machines ingesteld en problemen opgelost zonder dat hij daar direct bij betrokken is. Medewerkers nemen verantwoordelijkheid, soms uit ervaring, soms uit noodzaak. Het bedrijf functioneert. Niet foutloos, maar wel zelfstandig. Alleen ziet Ben dat nauwelijks, juist omdat hij overal tussendoor beweegt.
Daarin schuilt de ironie. Ben corrigeert, vult aan en neemt over, vaak meer uit gewoonte dan uit noodzaak. Zo blijft hij voor zijn gevoel onmisbaar, terwijl hij tegelijk het beeld bevestigt dat het bedrijf niet zonder hem kan. Precies dat maakt kopers voorzichtig. Een onderneming die volledig lijkt te leunen op ƩƩn persoon voelt kwetsbaar, zelfs als de werkelijkheid genuanceerder is.
Pas toen Ben zich realiseerde dat zijn mensen veel meer dragen dan hij dacht, ontstond er ruimte voor een ander verhaal. Het bedrijf valt niet om als hij er even niet is. Misschien gaat het niet perfect, maar dat hoeft ook niet. Voor de potentiƫle kopers is het juist aantrekkelijk om te zien dat een onderneming ook zonder de oprichter blijft draaien.
Het besef dat het bedrijf groter is dan hijzelf, voelde voor Ben eerst ongemakkelijk. Maar uiteindelijk blijkt het geen verlies, maar een bevestiging. Niet dat hij overbodig is geworden, maar dat hij iets heeft gebouwd dat hem overstijgt. En dat is, hoe je het ook bekijkt, een betere uitgangspositie dan hij zelf had gedacht.
Han van Rijn
Specialist in overnames en financieringen
voor technische ondernemingen
han@kromhout.net