Circulariteit maakindustrie zet niet door

Hoewel de hoge grondstofprijzen hergebruik van materialen dit jaar extra profijtelijk maken, stagneert de vooruitgang in afvalreductie en recycling bij Nederlandse maakbedrijven. Dit blijkt uit een publicatie van ING Economisch Bureau.

Circulariteit staat bij een gemiddeld maakbedrijf steeds hoger op de agenda. Toch staat het vergaand toepassen van circulaire principes bij maakbedrijven nog in de kinderschoenen.

De publicatie constateert dat de circulaire prestaties van Nederlandse maakbedrijven gunstig afsteken bij die van Europese sectorgenoten. De hoeveelheid geproduceerd afval is internationaal gezien laag en de inzet van hergebruikte materialen hoog.

Totale materiaalgebruik groeit

Toch stagneert de vooruitgang in afvalreductie en recycling en hoewel per gemaakt product steeds minder materiaal nodig is, groeit het totale materiaalgebruik van de Nederlandse maakindustrie in absolute zin nog steeds. Om meer circulair te werk te gaan zijn grotere stappen vereist. Efficiënt materiaalgebruik gaat verder dan recycling en begint al bij het productontwerp. Om dit echt van de grond te krijgen is volgens ING Economisch Bureau meer beleid gericht op het stimuleren van circulaire initiatieven nodig.

Circulariteit nog in de kinderschoenen  

Circulariteit staat bij een gemiddeld maakbedrijf steeds hoger op de agenda. Toch staat het vergaand toepassen van circulaire principes bij maakbedrijven nog in de kinderschoenen. ING-sectorbanker Gert Jan Braam: “Het versnellen van circulair produceren is noodzakelijk om ook op termijn succesvol te kunnen blijven concurreren. Met kleine stappen nu kunnen uiteindelijk grote circulaire sprongen worden gemaakt, voor veel producenten ligt de uitdaging in het zetten van die eerste stappen.”

Efficiënter materiaalgebruik 

Ondanks landelijke circulaire transitieagenda’s neemt het totale materiaalgebruik binnen de Nederlandse maakindustrie nog altijd toe. De maakindustrie doet het beter dan de industrie in totaliteit: de toename is hier tussen 2010 en 2018 2,5% versus 10,5% voor de totale industrie. Niet-industriële sectoren zijn in dezelfde periode daarentegen bijna 10% minder materiaal gaan gebruiken. Daar staat tegenover dat de maakindustrie met elke ingezette kilo materiaal bovengemiddeld veel waarde heeft gecreëerd. Daardoor groeit de zogeheten materiaalproductiviteit van de maakindustrie even snel als die van de niet-industriële sectoren.

Minder productie, meer afval

De Nederlandse maakindustrie produceert juist 23% minder afval dan het EU-gemiddelde. Tussen 2010 en 2018 heeft zij de hoeveelheid afval in kilo’s bovendien met 7,5% weten te verminderen en gerekend per verdiende euro zelfs met 31%. In dezelfde periode bedroeg de gemiddelde afname in EU-verband respectievelijk 2% en 19%. Hoewel Nederland gunstig afsteekt tegen andere EU-landen, is de hoeveelheid afval in absolute zin tussen 2016 en 2018 (het laatst beschikbare jaar in cijfers) met bijna 1% toegenomen.

Groei is eruit bij recycling en hergebruik  

Nederland recyclet bijna driekwart van al het niet-minerale afval. Dat is ruim boven het EU-gemiddelde van 56%. Dit is één van de redenen dat een relatief groot deel – bijna 30% – van het binnenlandse materiaalgebruik uit hergebruikte materialen bestaat. Er is geen Europees land dat beter presteert qua circulair materiaalgebruik. Wel geldt ook hiervoor dat de groei eruit is. Tussen 2010 en 2016 nam het aandeel hergebruikte materialen toe van ruim 25% naar 28,5%. Tot en met 2019 heeft Nederland vervolgens geen vooruitgang meer geboekt. In andere Europese landen was dat wel het geval. Vooral België heeft grote vooruitgang geboekt, maar blijft nog op afstand van het Nederlandse percentage (24% om 28,5%). Nu al veel meer wordt gerecycled blijkt het voor Nederland lastig om de volgende stappen te zetten.

Meer circulair productontwerp nodig

De laatste jaren neemt de circulariteit dus nauwelijks meer toe. Gericht overheidsbeleid is nodig om circulair produceren echt van de grond te krijgen. Financiële prikkels gericht op circulariteit ontbreken nu vaak nog en consumenten hebben over het algemeen geen extra geld over voor circulaire producten. Door circulaire strategieën toe te passen die verder gaan dan recycling en meer gericht zijn op het voorkomen van afval kunnen maakbedrijven de levensduur van producten verlengen. Bijvoorbeeld via meer hergebruik, reparatie of revisie van modules en onderdelen of de inzet van deel- of huurmodellen in plaats van of naast een verkoopmodel. Voor een echt efficiënt materiaalgebruik moet bij het eerste ontwerp van producten zelfs al met levensduurverlengende circulaire eisen rekening worden gehouden. Zaak is zoveel mogelijk te ontwerpen op basis van hernieuwbare en herbruikbare materialen en daarnaast producten te ontwerpen die bestaan uit vervangbare onderdelen.

Circulair produceren in de maakindustrie

Tags

Bedrijvengids

Ook interessant voor jou

Bedrijf en Economie

Corona brengt digitalisering industrie in stroomversnelling

07-10 Door corona komt digitalisering bij veel industriële bedrijven in een stroomversnelling. In een Thema…

Bedrijf en Economie

Inhaalslag industrie hangt af van herstel consumentenvertrouwen

25-03 Zodra de productie na de coronacrisis volledig kan worden hervat, hangt een inhaalslag af…

Bedrijf en Economie

Product as a Service niet voor iedere machinebouwer geschikt

29-11 Vooral leveranciers van machines aan de bouw, de (basis)metaal- en chemische industrie maken kans…

Automatisering

Machineproducenten verliezen marktaandeel in de reparatie- en installatiemarkt

11-11 Steeds meer bedrijven bieden hun producten aan als een dienst. Het aanbieden van extra…

Bedrijf en Economie

Daling faillissementen zet niet verder door

17-07 Het ING Economisch Bureau verwacht dat het aantal faillissementen in 2019 ongeveer gelijk zal…

Bedrijf en Economie

Industrieprovincies hebben last van buitenlandse groeivertraging

10-07 Mindere vooruitzichten voor de economische groei in het buitenland remmen de groei in de…

3D

Techniek heeft sleutel voor circulair produceren in handen

03-06 De maakindustrie in Europa kan duurzamer worden door nieuwe technieken als 3D printen, lasertechnieken…

Toeleveren

Dutch Technology Week officieel geopend

22-05 Op maandag 20 mei is de Dutch Technology Week officieel geopend. Ruim 180 liefhebbers…

Metaalnieuws inBeeld

15/06/2021

Morris Solutions, Retrofit beste optie voor kantbank WIFO Anema

19/02/2021

Voorbeschouwing Thema Plaatbewerking 23-02-2021

05/11/2020

Vakopleiding Techniek kweekt enthousiasme voor modern CNC verspanen

21/10/2020

Enorme productiviteits verbeteringen met Magistor duikfrees

X