Industrie leert omgaan met supply chain-verstoringen

“Deze combinatie wijst erop dat bedrijven hebben geleerd te werken in een omgeving waarin verstoringen geen uitzondering meer zijn, maar onderdeel van de dagelijkse realiteit”, zegt Christian Reinwald, Hoofd Productmanagement en Marketing bij reichelt elektronik.

Interventie bij Nexperia

De recente interventie van de Nederlandse regering bij Nexperia, de Chinese halfgeleiderfabrikant die in Nederland actief is, plaatst deze ontwikkeling in een breder perspectief. Met deze ingreep wilde de overheid de nationale veiligheid en de beschikbaarheid van kritieke componenten waarborgen. Deze casus onderstreept dat de beschikbaarheid van onderdelen en de controle over technologie steeds vaker strategische vraagstukken zijn, met directe gevolgen voor continuïteit en concurrentiepositie

Veerkracht als randvoorwaarde

Traditioneel lag de focus van supply chain-management op continuïteit en kostenbeheersing. In de elektronicabranche, waar bedrijven sterk afhankelijk zijn van halfgeleiders, sensoren, batterijen en andere kritieke componenten, blijken supply chains echter bijzonder gevoelig voor geopolitieke en economische ontwikkelingen. “De Nexperia-situatie laat zien hoe afhankelijkheid van een beperkt aantal leveranciers of van leveranciers buiten Europa snel kan uitgroeien tot een strategisch risico”,  aldus Reinwald.

Veel bedrijven hebben de afgelopen jaren geïnvesteerd in het vergroten van hun veerkracht. Zo heeft 46% van de bedrijven automatiseringsoplossingen geïmplementeerd en heeft 41% geïnvesteerd in meer transparantie binnen de supply chain. Deze maatregelen verbeteren de zichtbaarheid en helpen verstoringen sneller te signaleren. Tegelijkertijd blijkt dat veerkracht alleen niet automatisch leidt tot strategisch voordeel. Steeds meer bedrijven kijken daarom naar de rol die de supply chain kan spelen in innovatie, snelheid en marktpositie.

Meer grip op snelheid, innovatie en kosten

Nederlandse elektronicabedrijven zetten hun supply chains steeds vaker in op een manier die verder gaat dan risicobeperking. Automatisering en slimme planning spelen hierbij een belangrijke rol. Voorraadbeheer is inmiddels bij 65% van de bedrijven geautomatiseerd, 50% heeft orderverwerking geautomatiseerd en 42% maakt gebruik van geavanceerde plannings- en prognosetools. Deze systemen verkorten doorlooptijden en maken het mogelijk sneller te reageren op veranderingen in vraag of aanbod. Door leveranciers nauwer te betrekken bij operationele planning en, waar mogelijk, bij R&D-processen, kunnen bedrijven knelpunten eerder herkennen en productieplannen tijdig bijsturen.

Lokale leveranciers

Daarnaast speelt samenwerking met en spreiding over leveranciers een steeds belangrijkere rol. Uit het onderzoek blijkt dat 39% van de bedrijven de supply chain al heeft gediversifieerd en dat 46% meer met lokale leveranciers werkt. Voor elektronicabedrijven, waar het ontbreken van één component een complete productielijn kan stilleggen, vermindert dit de afhankelijkheid van individuele leveranciers en vergroot het de operationele flexibiliteit. Ook onder marktdruk krijgt supply chain-sturing een strategische betekenis. Met 77% van de bedrijven die prijsstijgingen voor kritieke componenten ervaart en 64% die te maken heeft met leveringsproblemen, hebben inkoop- en sourcingbeslissingen directe invloed op marges en leverbetrouwbaarheid. Bedrijven met beter inzicht in hun supply chain en meer alternatieven zijn beter in staat om prijsvolatiliteit op te vangen, afspraken met leveranciers te herzien en hun marktpositie te behouden.

Bedrijven doen inkopen dichter bij huis

Tegen deze achtergrond richten steeds meer Nederlandse bedrijven zich op Europese samenwerkingsverbanden. Zo heeft 36% van de bedrijven in het afgelopen jaar nieuwe handelsrelaties opgebouwd in Noord-, West- of Midden-Europa, terwijl een vergelijkbaar percentage dit voor de komende periode van plan is. Deze ontwikkeling past binnen een bredere beweging om afhankelijkheden van wereldwijde supply chains te verkleinen.

Kortere, regionaal verankerde ketens bieden verschillende voordelen. Ze gaan vaak gepaard met lagere logistieke kosten en kortere doorlooptijden, wat een snellere en stabielere productieplanning mogelijk maakt. Daarnaast vereenvoudigen ze de naleving van Europese duurzaamheids- en regelgevingseisen. Voor elektronicabedrijven is bovendien de betere beheersing van technologie en intellectueel eigendom van belang. Nauwere samenwerking met Europese leveranciers vergemakkelijkt gezamenlijke ontwikkeltrajecten en verkleint het risico op kennis- en IP-verlies.

Supply chains in een nieuwe rol

Supply chains vervullen in de Nederlandse elektronicabranche steeds minder de rol van alleen operationele infrastructuur. Hoewel veerkracht onmisbaar blijft, wijzen investeringspatronen en sourcingkeuzes erop dat bedrijven de supply chain steeds vaker beschouwen als een middel om snelheid, innovatie en concurrentiekracht te ondersteunen. Bedrijven die automatisering, transparantie, data gedreven planning en sterke Europese netwerken combineren, zijn beter in staat om verstoringen te beheersen en tegelijkertijd grip te houden op kritieke componenten en technologie.  “In een context waarin overheden ingrijpen in de beschikbaarheid van componenten en geopolitieke risico’s structureel aanwezig zijn, vormt de supply chain een belangrijk onderscheidend vermogen”, concludeert Reinwald namens reichelt elektronik.