Slimmer onderhoud en digitalisering van de werkvloer zijn essentieel voor de veerkracht van de metaalindustrie

De druk is voelbaar in de hele waardeketen, maar uit zich in elke schakel anders. Producenten verderop in de keten krijgen te maken met hoge inputkosten, schroot, rendementsverlies en overtollige voorraden. Daarnaast worden zij geconfronteerd met sterk fluctuerende energierekeningen en de voortdurende noodzaak om iedere beschikbare ton productie te benutten. In beide gevallen wordt operationele veerkracht steeds belangrijker.

Tegelijkertijd zorgen de hogere defensie-uitgaven voor extra vraag en nieuwe groeikansen. Scheepsbouw, gepantserde voertuigen, luchtvaart en infrastructurele programma’s concurreren allemaal om een betrouwbare aanvoer van staal en andere kritieke materialen. De kansen zijn aanzienlijk, maar om ze te benutten moeten bedrijven de beschikbaarheid, betrouwbaarheid en prestaties van assets verbeteren met beperkte investeringsruimte. Welke opties zijn er?

Installaties in transitie

De eerste mogelijkheid is het verbeteren van onderhoud en assetmanagement. Met verouderende assets en beperkte investeringsruimte moeten organisaties de betrouwbaarheid op peil houden zonder extra complexiteit of kosten toe te voegen. Onderhoud speelt daarin een cruciale rol.

De gemiddelde Europese hoogoven is ongeveer 50 jaar oud. Ongeveer een kwart is ouder dan 60 jaar en naar verwachting zal bijna de helft van de huidige hoogovens vóór 2035 het einde van de levensduur bereiken. Fabrikanten zijn volop bezig met een grootschalige transitie. Aangekondigde projecten voor een vrijwel emissievrije productie tot 2030 vertegenwoordigen naar schatting €31 miljard aan kapitaalinvesteringen, plus €54 miljard aan extra operationele kosten. Daarmee staat ook de ruimte voor investeringen in Opex onder druk.

Het resultaat is een hybride assetlandschap waarin verouderde installaties, gemoderniseerde assets, nieuwe elektrische systemen, sensortechnologie en innovatieve productieroutes naast elkaar bestaan en als één geheel moeten worden beheerd.

Juist daarom wordt het steeds belangrijker om assetmanagement te digitaliseren, onderhoud in de dagelijkse werkprocessen te integreren en ongeplande productiestilstand te voorkomen. Een verbetering die een lijnonderbreking van meerdere uren voorkomt, heeft vandaag een heel andere economische impact dan in een markt met hoge marges en onbeperkte ruimte voor investeringen. Beschikbaarheid, productierendement en arbeidsproductiviteit worden daarmee steeds belangrijkere concurrentiefactoren.

Geplande stilstanden zijn essentieel in de zware industrie. Moderne APM-oplossingen, zoals Octave Attune APM, ondersteunen bedrijven bij het nemen van onderhoudsbeslissingen op basis van risico’s, conditiemetingen en de resterende levensduur van assets.

Onderhoud als vraagstuk van honderd miljoen euro

Voor grote staalproducenten vertegenwoordigt onderhoud jaarlijks tientallen tot honderden miljoenen euro’s aan kosten. Een grote Scandinavische producent rapporteerde in één kwartaal van 2025 ongeveer €92 miljoen aan geplande onderhoudskosten, tegenover circa €63 miljoen een jaar eerder.

Dat betekent niet dat het onderhoud onvoldoende is. Geplande stilstanden zijn essentieel in de zware industrie. Het laat vooral zien hoe groot de kostenbasis van onderhoud is en hoeveel potentieel er ligt om uitgaven te richten op de storingsmechanismen en assets waarvan het risico daadwerkelijk een interventie rechtvaardigt. Waar mogelijk wordt onderhoud verschoven van vaste onderhoudsintervallen naar conditiegebaseerd onderhoud, zodat onderhoud alleen wordt uitgevoerd wanneer dat daadwerkelijk nodig is.

Moderne APM-oplossingen, zoals Octave Attune APM, ondersteunen bedrijven bij het nemen van onderhoudsbeslissingen op basis van risico’s, conditiemetingen en de resterende levensduur van assets. In plaats van onderhoud te baseren op vaste intervallen, maakt de oplossing gebruik van risico’s, conditiemetingen en de resterende levensduur van assets. Door factoren zoals kritikaliteit, operationele omstandigheden en de impact van storingen mee te wegen, wordt bepaald welke assets wanneer onderhoud nodig hebben. Zo worden voorspellingen direct vertaald naar gerichte onderhoudsacties. De planning en uitvoering daarvan worden vervolgens ondersteund door Octave Attune EAM, met functionaliteit voor assetstructuren, werkorders, personeel, reservedelen, inspecties en mobiele uitvoering. De inzichten uit de uitvoering worden teruggekoppeld naar de assetstrategie, zodat deze continu kan worden verbeterd. Hierdoor ontstaat een schaalbare werkwijze die eenvoudig op meerdere locaties kan worden toegepast, zonder afhankelijk te zijn van losse spreadsheets.

Digitalisering opschalen met minder mensen

Naast onderhoud is het verhogen van de productiviteit van medewerkers een andere cruciale dimensie. De industrie moet meer doen met minder medewerkers, na jaren waarin duizenden arbeidsplaatsen zijn verdwenen. In de staalindustrie daalde de werkgelegenheid bijvoorbeeld van ongeveer 320.000 medewerkers in 2015 naar 275.000 in 2022. Mede daardoor heeft ongeveer een derde van de werkgevers moeite om voldoende gekwalificeerd technisch personeel te vinden. Digitalisering van operationele processen speelt een belangrijke rol bij het verbeteren van inzicht, betrouwbaarheid en prestaties op de werkvloer. Een grote producent en smelterij van platina laat zien hoe deze transitie eruit kan zien.

Het bedrijf begon op vijf locaties met Octave Tempo, de oplossing van Octave voor het digitaliseren van industriële werkzaamheden op de werkvloer. De oplossing werd gebruikt om de verzameling van ad-hocgegevens, die handmatig door medewerkers werden ingevoerd en verspreid stonden over verschillende operationele systemen, te digitaliseren en standaardiseren. Deze gegevens werden vervolgens gekoppeld aan bestaande databases en maatwerkwebsites.

Arjen Kimmel Senior Solution Consultant Octave

Van handmatige invoer naar schaalbare processen

Een dagelijks ploeglogboek waarvoor voorheen 41 handmatige invoeracties in spreadsheets nodig waren, werd omgezet in een formulier dat de locatie zelf kon configureren. In zes gevallen verving een configureerbaar formulier een maatwerkwebsite voor handmatige gegevensinvoer. Operators konden deze software daardoor volledig uitfaseren en werden minder afhankelijk van dure afzonderlijke softwaresystemen van verschillende leveranciers. Binnen drie maanden maakte dezelfde aanpak een volledig traceerbaar proces voor wijzigingsbeheer bij een smelterij mogelijk.

De rapportage werd verzorgd via Microsoft Power BI, waarna de aanpak succesvol naar andere locaties kon worden uitgerold. Juist dit soort schaalbare en snel inzetbare oplossingen heeft de Europese industrie nodig. Bedrijven staan tegelijkertijd onder druk door een krappe arbeidsmarkt en beperkte investeringsmogelijkheden. Digitale oplossingen kunnen helpen om meer betrouwbaarheid, consistentie en flexibiliteit te halen uit een assetbasis die tegelijkertijd veroudert en verandert.

Octave APM helpt bedrijven onderhoud te prioriteren op basis van risico’s, Octave EAM ondersteunt de uitvoering daarvan en Octave Tempo maakt het eenvoudiger om bewezen werkwijzen op meerdere locaties toe te passen. Samen helpen ze een kwetsbare industrie om haar werkwijze te veranderen en de kansen van het komende decennium te benutten, van hogere defensie-uitgaven tot de goed gevulde orderboeken van de cruisescheepsbouw.

Drie vragen om jezelf te stellen

• Als de vraag verandert, is uw assetbasis dan flexibel genoeg om de productie veilig te stellen, of staan starre processen en onderhoud op vaste intervallen dat in de weg?
• Prioriteert u onderhoud op basis van risico en impact, of op basis van vaste onderhoudsintervallen?
• Hoeveel van uw operationele data staat nog altijd in spreadsheets, maatwerkwebsites of in het hoofd van één persoon?