Eerste krimp productiesector in 2 jaar; nieuwe orders dalen hard

De inkoopmanagersindex Nevi PMI daalde in september van 52,6 naar 49,0. Dat betekent de eerste verslechtering van de bedrijfsomstandigheden in de productiesector sinds juli 2020.

De daling van 3,6 punten was bovendien fors: de op vier na grootste daling sinds het begin van de Nevi PMI in 2000.

De daling van 3,6 punten was bovendien fors: de op vier na grootste daling sinds het begin van de Nevi PMI in 2000.

De productie liet de grootste daling zien sinds juni 2020 en hetzelfde geldt voor de nieuwe orders uit binnen- én buitenland. Dit leidde ertoe dat de inkoopactiviteiten voor het eerst in meer dan twee jaar afnamen. Mede door de achterstanden in leveringen nam de voorraad ingekochte materialen nog wel fors toe, zij het in de kleinste mate sinds februari 2021. De voorraad gereed product nam voor de achtste opeenvolgende maand toe, maar wel in de kleinste mate sinds februari.

Inkoop- en verkoopprijsinflatie

Ook de werkgelegenheid bleef toenemen, zij het in de kleinste mate in twintig maanden. De hoeveelheid onvoltooid of nog niet uitgevoerd werk daalde voor de tweede maand op rij en hoewel de levertijden opnieuw langer waren, was dit wel de kleinste verlenging sinds oktober 2020. Zowel de inkoop- als de verkooprijsinflatie bereikte in september het hoogste niveau in drie maanden. De vooruitzichten voor de toekomstige productie daalden in de sterkste mate sinds deze vraag wordt gesteld, maar bleven nog nipt positief.

De productie liet de grootste daling zien sinds juni 2020 en hetzelfde geldt voor de nieuwe orders uit binnen- én buitenland.

De productie liet de grootste daling zien sinds juni 2020 en hetzelfde geldt voor de nieuwe orders uit binnen- én buitenland.

Zware winter

Albert Jan Swart, sectoreconoom industrie bij ABN AMRO, ziet vooral het aantal nieuwe orders voor de Nederlandse industrie hard dalen. “De Nederlandse industrie gaat een zware winter tegemoet”zegt hij. “De industriële productie en het aantal nieuwe orders dalen in het hoogste tempo sinds juni 2020. De deelindicatoren voor nieuwe orders en nieuwe exportorders noteren voor september respectievelijk 43.0 en 43.1. Dergelijk lage scores zijn sinds de introductie van de Nevi Inkoopmanagersindex in 2000 slechts enkele keren voorgekomen: bij het knappen van de internetbubbel in 2001, tijdens de kredietcrisis en aan het begin van de coronapandemie.”

Hoge prijzen

De vraag naar industriële producten staat onder druk door de hoge materiaalprijzen, de hoge energieprijzen, de slechte economische vooruitzichten en de onzekere geopolitieke situatie. Vooral de vraag vanuit het buitenland naar investeringsgoederen neemt snel af. De vraag naar basismetalen zoals staal, zink, aluminium en chemische producten zoals ammoniak was de afgelopen maanden al sterk afgenomen door de hoge energieprijzen. Energie-intensieve fabrieken kunnen de extreem gestegen energieprijzen vaak niet meer doorberekenen aan hun afnemers en hebben de productie daarom de afgelopen maanden afgeschaald of stilgelegd. De neergang wordt versterkt doordat veel afnemers tijdens de pandemie grote voorraden hebben opgebouwd. Swart: “Nu de economie afkoelt en de rente omhoog schiet, waardoor het duurder wordt om voorraad te financieren, proberen bedrijven voorraden af te bouwen. Daardoor staat de productie van halffabricaten onder druk. De productie van consumentengoederen nam nog wel licht toe.”

Lichtpuntjes

Ondanks de verslechterende omstandigheden bleef de werkgelegenheid in de industrie groeien, zij het in een laag tempo. Een ander lichtpuntje vormt de lichte groei van de productie van investeringsgoederen, zoals machines. “Veel productiebedrijven werken nog met machines van soms wel dertig jaar oud. Voor afnemers is het investeren in nieuwe, energiezuiniger machines een goede manier om de energiekosten te drukken”, verklaart Swart. “Ondanks het sterk gedaalde aantal nieuwe orders dikten de orderportefeuilles voor de twintigste maand op rij aan. De vraag naar investeringsgoederen is dus nog altijd zo sterk dat fabrikanten deze niet kunnen bijbenen, ook na de forse groei van de productie sinds het voorjaar van 2021. Mogelijk speelt daarbij een rol dat de machine-industrie relatief weinig energiekosten maakt en dus minder wordt geraakt door de energiecrisis. De machine-industrie maakte de laatste jaren een snelle groei door en heeft inmiddels een toegevoegde waarde die vergelijkbaar is met die van de chemische industrie, goed voor ruim 1,5 procent van de Nederlandse economie. Nog een lichtpuntje is dat de ergste materiaaltekorten voorbij lijken te zijn. Door de dalende vraag naar industriële producten zijn chips en andere elektronische -onderdelen in ruimere mate beschikbaar dan in de afgelopen twee jaar. Het is daarom niet onmogelijk dat machinebouwers onder deze moeilijke omstandigheden de productie nog wat verder kunnen opvoeren.”

Lees hier het hele rapport.

Bedrijvengids

Ook interessant voor jou

Bedrijf en Economie

Industriële productie lijkt bodem te hebben bereikt

01-03 Er was in februari sprake van een slechts geringe verslechtering van de bedrijfsomstandigheden in…

Bedrijf en Economie

Inkoopmanagers industrie optimistisch gestemd over 2024

01-02 Het hoofdindexcijfer steeg van 44.8 in december naar 48.9 in januari en wijst daarmee…

Bedrijf en Economie

Met vrijwel alle seinen op rood hoopt industrie op zachte landing in 2024

02-01 De bedrijven verkleinden in december wederom de productieomvang, terwijl het aantal ontvangen nieuwe orders…

Bedrijf en Economie

Productieomvang blijft fors dalen

01-11 Deze verslechtering was echter iets minder groot dan in september, toen het cijfer 43.6…

Bedrijf en Economie

Industrie zet mes in productie en banen

02-10 De overcapaciteit werd verder duidelijk uit een aanzienlijke daling van de achterstanden en de…

Bedrijf en Economie

Grootste krimp werkgelegenheid in bijna 3 jaar

01-09 De productieomvang nam wederom af, zij het in de kleinste mate in zes maanden.…

Bedrijf en Economie

Grootste verslechtering bedrijfsomstandigheden in meer dan drie jaar

03-07 Er was in de Nederlandse productiesector aan het eind van het tweede kwartaal opnieuw…

Bedrijf en Economie

Snelle daling aantal nieuwe orders

01-06 De daling is de negende achtereenvolgende verslechtering van de bedrijfsomstandigheden in de Nederlandse productiesector.…

Metaalnieuws inBeeld

19/10/2023

Besten Machines prominent aanwezig op de METAVAK 2023

17/10/2023

Galvano Metaal VrijMiPodcast - Personeelstekort, automatisering en digitalisering

10/07/2023

Galvano Metaal VrijMiPodcast - Nieuw pand: Wat zijn de toekomstplannen?

25/04/2023

Galvano Metaal Podcast - Meer betalen voor laser kwaliteit?