Eerste krimp productiesector in 2 jaar; nieuwe orders dalen hard

De inkoopmanagersindex Nevi PMI daalde in september van 52,6 naar 49,0. Dat betekent de eerste verslechtering van de bedrijfsomstandigheden in de productiesector sinds juli 2020.

De daling van 3,6 punten was bovendien fors: de op vier na grootste daling sinds het begin van de Nevi PMI in 2000.

De daling van 3,6 punten was bovendien fors: de op vier na grootste daling sinds het begin van de Nevi PMI in 2000.

De productie liet de grootste daling zien sinds juni 2020 en hetzelfde geldt voor de nieuwe orders uit binnen- én buitenland. Dit leidde ertoe dat de inkoopactiviteiten voor het eerst in meer dan twee jaar afnamen. Mede door de achterstanden in leveringen nam de voorraad ingekochte materialen nog wel fors toe, zij het in de kleinste mate sinds februari 2021. De voorraad gereed product nam voor de achtste opeenvolgende maand toe, maar wel in de kleinste mate sinds februari.

Inkoop- en verkoopprijsinflatie

Ook de werkgelegenheid bleef toenemen, zij het in de kleinste mate in twintig maanden. De hoeveelheid onvoltooid of nog niet uitgevoerd werk daalde voor de tweede maand op rij en hoewel de levertijden opnieuw langer waren, was dit wel de kleinste verlenging sinds oktober 2020. Zowel de inkoop- als de verkooprijsinflatie bereikte in september het hoogste niveau in drie maanden. De vooruitzichten voor de toekomstige productie daalden in de sterkste mate sinds deze vraag wordt gesteld, maar bleven nog nipt positief.

De productie liet de grootste daling zien sinds juni 2020 en hetzelfde geldt voor de nieuwe orders uit binnen- én buitenland.

De productie liet de grootste daling zien sinds juni 2020 en hetzelfde geldt voor de nieuwe orders uit binnen- én buitenland.

Zware winter

Albert Jan Swart, sectoreconoom industrie bij ABN AMRO, ziet vooral het aantal nieuwe orders voor de Nederlandse industrie hard dalen. “De Nederlandse industrie gaat een zware winter tegemoet”zegt hij. “De industriële productie en het aantal nieuwe orders dalen in het hoogste tempo sinds juni 2020. De deelindicatoren voor nieuwe orders en nieuwe exportorders noteren voor september respectievelijk 43.0 en 43.1. Dergelijk lage scores zijn sinds de introductie van de Nevi Inkoopmanagersindex in 2000 slechts enkele keren voorgekomen: bij het knappen van de internetbubbel in 2001, tijdens de kredietcrisis en aan het begin van de coronapandemie.”

Hoge prijzen

De vraag naar industriële producten staat onder druk door de hoge materiaalprijzen, de hoge energieprijzen, de slechte economische vooruitzichten en de onzekere geopolitieke situatie. Vooral de vraag vanuit het buitenland naar investeringsgoederen neemt snel af. De vraag naar basismetalen zoals staal, zink, aluminium en chemische producten zoals ammoniak was de afgelopen maanden al sterk afgenomen door de hoge energieprijzen. Energie-intensieve fabrieken kunnen de extreem gestegen energieprijzen vaak niet meer doorberekenen aan hun afnemers en hebben de productie daarom de afgelopen maanden afgeschaald of stilgelegd. De neergang wordt versterkt doordat veel afnemers tijdens de pandemie grote voorraden hebben opgebouwd. Swart: “Nu de economie afkoelt en de rente omhoog schiet, waardoor het duurder wordt om voorraad te financieren, proberen bedrijven voorraden af te bouwen. Daardoor staat de productie van halffabricaten onder druk. De productie van consumentengoederen nam nog wel licht toe.”

Lichtpuntjes

Ondanks de verslechterende omstandigheden bleef de werkgelegenheid in de industrie groeien, zij het in een laag tempo. Een ander lichtpuntje vormt de lichte groei van de productie van investeringsgoederen, zoals machines. “Veel productiebedrijven werken nog met machines van soms wel dertig jaar oud. Voor afnemers is het investeren in nieuwe, energiezuiniger machines een goede manier om de energiekosten te drukken”, verklaart Swart. “Ondanks het sterk gedaalde aantal nieuwe orders dikten de orderportefeuilles voor de twintigste maand op rij aan. De vraag naar investeringsgoederen is dus nog altijd zo sterk dat fabrikanten deze niet kunnen bijbenen, ook na de forse groei van de productie sinds het voorjaar van 2021. Mogelijk speelt daarbij een rol dat de machine-industrie relatief weinig energiekosten maakt en dus minder wordt geraakt door de energiecrisis. De machine-industrie maakte de laatste jaren een snelle groei door en heeft inmiddels een toegevoegde waarde die vergelijkbaar is met die van de chemische industrie, goed voor ruim 1,5 procent van de Nederlandse economie. Nog een lichtpuntje is dat de ergste materiaaltekorten voorbij lijken te zijn. Door de dalende vraag naar industriële producten zijn chips en andere elektronische -onderdelen in ruimere mate beschikbaar dan in de afgelopen twee jaar. Het is daarom niet onmogelijk dat machinebouwers onder deze moeilijke omstandigheden de productie nog wat verder kunnen opvoeren.”

Lees hier het hele rapport.

Bedrijvengids

Ook interessant voor jou

Bedrijf en Economie

Ondanks krimp meer banen in industrie

02-12 De productieomvang daalde voor de vierde maand op rij en dit was het grootste…

Bedrijf en Economie

Grootste daling aantal nieuwe orders sinds mei 2020

02-11 De voorraad eindproducten was voor de eerste keer in 2022 kleiner dan de maand…

Bedrijf en Economie

Laagste Nevi PMI-cijfer in 19 maanden, maar industrie kan nog steeds wat groeien

01-07 “Deze afname wordt vermoedelijk veroorzaakt door de hoge inflatie en economische onzekerheid”, zegt Albert…

Toeleveren

Groei productie industrie naar laagste tempo sinds 2020

01-06 “De groei van de industriële productie wordt belemmerd door tekorten aan geschoold personeel en…

Bedrijf en Economie

Groei productiesector herstelt zich

02-05 De productie nam in grotere mate toe, maar dit bleef onder het gemiddelde van…

Bedrijf en Economie

Maakindustrie blijft optimistisch ondanks scherpe stijging inkoopprijzen

01-04 De stijging van de nieuwe orders viel terug naar het laagste niveau in zeventien…

Bedrijf en Economie

Exportorders trekken aan

01-02 De voorraad gereed product bleef stabiel, na een reeks van dalingen sinds juli 2020.…

Bedrijf en Economie

Nog steeds grote groei, ook flinke daling

01-10 De indexen voor de productie, de nieuwe orders, de werkgelegenheid en de materiaalvoorraad bereikten…

Metaalnieuws inBeeld

20/04/2022

Komt u ook naar de MIX Noordoost 2022

09/05/2022

Morris Solutions, Retrofit beste optie voor kantbank WIFO Anema

19/02/2021

Voorbeschouwing Thema Plaatbewerking 23-02-2021

05/11/2020

Vakopleiding Techniek kweekt enthousiasme voor modern CNC verspanen