Vraag naar metaalproducten groeit
ABN Amro verwacht dat de Nederlandse industrie volgend jaar met maar liefst 3,5 procent groeit. Het bankconcern zegt dit in de vandaag verschenen Sectorprognoses 2027-2028. In de metaalproductenindustrie is de bezettingsgraad van de productiecapaciteit nu nog relatief laag (77,2 procent), maar dankzij de groei van branches zoals de machine-industrie en de bouw is de vraag naar metaalproducten aan het groeien, aldus het bankconcern.
De industrie heeft in 2026 sterk geprofiteerd van de investeringen in AI-chips in met name de Verenigde Staten. Ook in 2027 en 2028 kunnen Nederlandse ondernemingen van die snelle groei profiteren.
Industrie surft mee op AI-golf
De industrie heeft in 2026 sterk geprofiteerd van de investeringen in AI-chips in met name de Verenigde Staten. Ook in 2027 en 2028 kunnen Nederlandse ondernemingen van die snelle groei profiteren. “Intussen herstellen ook andere afzetmarkten en komen de grenzen van de productiecapaciteit weer in zicht”, zegt Albert-Jan Swart, Sectoreconoom Industrie.
Bezettingsgraad stijgt
Met de sterke groei van de toegevoegde waarde van naar schatting 2 procent in 2026, heeft de Nederlandse industrie volgens hem enkele moeizame jaren achter zich gelaten. De gemiddelde bezettingsgraad is in oktober gestegen naar 79,5 procent, zo blijkt uit de conjunctuurenquête van het CBS. Vanaf een bezettingsgraad van ongeveer 80 procent draaien veel fabrieken een gezonde winstmarge.
Winstgevendheid verbetert
Dankzij de groeiende productie en de stijgende bezettingsgraden verbetert voor een groot deel van de industrie momenteel ook de winstgevendheid. In sommige branches ligt de bezettingsgraad al hoger dan 80 procent, zoals in de machine-industrie (85,8 procent), de meubelindustrie (84,8 procent) en de elektrotechnische industrie (82,6 procent). De machine-industrie en de elektrotechnische industrie profiteren van de toegenomen vraag naar hoogtechnologische producten, zoals chipmachines (van onder andere ASML), medische apparatuur, machines voor landbouw of de voedingsmiddelenindustrie, en onderdelen voor de defensie-industrie. Ook de bouwsector is een afnemer van elektrotechnische producten, zoals verlichting en ventilatiesystemen voor gebouwen. In de metaalproductenindustrie ligt de bezettingsgraad nog relatief laag, maar de vraag naar metaalproducten is aan het groeien.
Risico’s: rente en energieprijzen
De Nevi Inkoopmanagersindex voor de industrie wijst op een verdere groei van de bedrijvigheid in de komende maanden. Ook over de productie in de komende twaalf maanden zijn inkoopmanagers optimistisch gestemd. Toch vormen de gestegen rente en de hoge energieprijzen als gevolg van de Iran-oorlog een risico. Naar verwachting kan de Nederlandse industrie de grote vraag maar moeilijk verwerken, en wordt de groei geremd door schaarste aan productielijnen, componenten en aan technisch geschoolde medewerkers. Toch groeit de productie naar verwachting nog steeds met maar liefst 3,5 procent in 2027 en nog eens 3,5 procent in 2028.
Industrie gebruikt AI voor hogere productiviteit
De industrie kan AI op verschillende manieren toepassen. Zo is ASML een strategische samenwerking aangegaan met de Franse AI-startup Mistral om het ontwerp van de machines te verbeteren. Bij het ontwerp van producten wordt bijvoorbeeld gebruik gemaakt van een digital twin, een virtuele versie van een fysiek proces. Door in deze virtuele versie veranderingen in het ontwerp of in het proces te simuleren, kunnen tegen lage kosten wijzigingen worden getest, zonder eerst een prototype te maken en zonder materiaal te verspillen.
Inzet AI voor preventief onderhoud
Een digital twin kan ook worden toegepast voor predictive maintenance, preventief onderhoud op basis van metingen verricht door sensoren, waarvan de data door algoritmen worden geanalyseerd. Wanneer het algoritme een afwijking signaleert, wordt een waarschuwing afgegeven en kan een monteur onderhoud plegen voordat een storing optreedt. AI kan ook worden toegepast voor andere vormen van dienstverlening aan de gebruiker. Zo maken machines van melkrobotfabrikant Lely gebruik van AI om de boer te waarschuwen dat een koe niet gezond is.
Inzet AI in de productie
AI wordt ook ingezet in de productie. Zo maken veel fabrieken, bijvoorbeeld in de metaalbranche, al gebruik van AI om machines te programmeren en te testen of een code foutloos is alvorens de machine gaat draaien. Uit gesprekken met ondernemers blijkt dat vooral jonge medewerkers die machines programmeren graag van AI gebruik maken. Het gebruik van AI in de fabriek kan zo helpen om meer jonge medewerkers aan te trekken. Door machines vooraf te programmeren en gebruik te maken van randapparatuur, zoals een industriële carrouselmachine die een gereed product van de machine wegvoert en nieuw materiaal aanvoert, kunnen machines vaker ’s nachts doordraaien.
Behalve voor het ontwerp, de productie of het onderhoud kunnen ondernemingen AI bijvoorbeeld ook inzetten voor inkoop, marketing of klantenservice. Uit een enquête van Eurostat blijkt dat de Nederlandse industrie relatief ver is met het gebruik van AI. Een op de vijf (20,6 procent) van de ondervraagde Nederlandse industriële ondernemingen gebruikt al AI, tegen 11,9 procent in de gehele Europese Unie (EU). “Vanwege de hoge loonkosten in Nederland is het te hopen dat Nederlandse industriële ondernemingen AI productief kunnen inzetten om zo internationaal concurrerend te blijven”, aldus Swart.
Het volledige rapport is hier te bekijken.