Winstmarge onder druk ondanks hogere omzet

Hoewel de Nederlandse industrie tijdens de hoogconjunctuur in 2018 een flinke omzetstijging realiseerde, heeft dit bij lang niet alle bedrijven geleid tot hogere winstmarges. Zo slaagde 36 procent van de MKB-bedrijven er niet in de winstmarge op peil te houden.

Dit blijkt uit een onderzoek dat ABN AMRO in samenwerking met Koninklijke Metaalunie, FPT-VIMAG, Federatie NRK en de Jaarbeurs heeft laten verrichten naar de ontwikkelingen van de omzet en winst in 2018. Aan het onderzoek deden 149 bedrijven mee. De resultaten zijn woensdag gepresenteerd tijdens de Avond van de Maakindustrie in de Jaarbeurs in Utrecht.

Gestegen personeelskosten
De belangrijkste oorzaak van de verslechtering van de winstmarge zijn de gestegen personeelskosten (62 procent). Veel ondernemers hadden om aan de extra vraag te voldoen meer personeel nodig, dat echter veel duurder is geworden. De loongroei voor vast personeel viel met 2,4 procent nog wel mee, maar uitzendkrachten werden volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) maar liefst 6,2 procent duurder. De personeelskosten liepen daarnaast op door overuren, meer verzuim en uitval van personeel. Van de bedrijven die de marge zagen verslechteren, noemt ruim een op de vijf (22 procent) de te hoge druk op het personeel als oorzaak.

Uit het rapport blijkt dat MKB-bedrijven die hun winstmarge wél op peil houden, vaker investeren in het trainen en opleiden van medewerkers, wat een positief effect heeft op de arbeidsproductiviteit. Hierdoor kunnen zij meer produceren zonder veel hogere personeelskosten. Ook blijkt dat bedrijven die een deel van hun productie in lagelonenlanden laten uitvoeren hun winstmarges in tijden van hoogconjunctuur beter op peil kunnen houden. Waarschijnlijk komt dit doordat zij arbeidsintensief werk tegen lagere kosten kunnen laten verrichten. Bedrijven die hun klanten naast producten ook diensten aanbieden, bijvoorbeeld reparaties en trainingen in het gebruik van hun product, wisten de winstmarge eveneens vaker te handhaven dan bedrijven die dat niet doen.

Robotisering cruciaal
Voor een gezonde winstmarge is het volgens ABN AMRO cruciaal om te investeren in een hogere arbeidsproductiviteit. “Hiervoor zijn niet alleen robotisering en digitalisering van belang, maar ook het opleiden van medewerkers, bijvoorbeeld om efficiënt met deze nieuwe technologie te kunnen werken”, zegt David Kemps, Sector Banker Industrie van ABN AMRO. “Daarnaast zouden industriële bedrijven niet alleen maar moeten produceren, maar ook service moeten bieden. Er valt een goede winst te maken op het geven van trainingen in het gebruik van het product. Dat leidt ook nog eens tot een hogere klanttevredenheid. Een andere mogelijke dienst is ‘Product-as-a-Service’. Dat wil zeggen dat er wordt betaald voor het gebruik in plaats van het bezit van het product. Dit kan maakbedrijven een constante stroom van inkomsten en een betere winstmarge opleveren.”