EU neemt maatregelen voor bescherming staalindustrie; Metaalunie waakt voor neveneffecten
De Europese Commissie heeft deze week een plan gepresenteerd om de Europese staalindustrie te beschermen tegen de aanhoudende instroom van goedkoop staal, met name uit China.
Decoiler lijn van Tata Steel Nederland in haar staalservicecentrum Feijen in Maastricht. Met deze ultramoderne productielijn kan Tata Steel Nederland sneller en hogere kwaliteit staal leveren aan haar klanten in de machinebouw- en industriesector.
Voor bedrijven die staal bewerken is dit voorstel van direct belang – zowel vanwege mogelijke prijsimplicaties als vanwege de druk op de interne toeleveringsketen.
Verdubbeling invoerheffing
De kern van het plan bestaat uit twee hoofdelementen:
- Halvering van de tariefvrije importquota
De Commissie stelt voor om het volume van staalimport dat vrijgesteld is van extra heffingen terug te brengen tot ongeveer 18,3 miljoen ton per jaar, wat neerkomt op een vermindering van circa 47% ten opzichte van de huidige quota. - Verdubbeling van de invoerheffing boven de quota
Voor staal dat de vrijgestelde hoeveelheid overschrijdt, wordt nu voorgesteld een extra heffing van 50% te hanteren – een aanzienlijke verhoging ten opzichte van het huidige tarief van circa 25%.
Daarnaast wil de Commissie strengere regels voor de herkomstregistratie van staal invoeren (traceability) en wordt onderzocht hoe de ‘melted and poured’ regel (waarbij de plaats van omsmelting en gieten leidend is) beter toegepast kan worden binnen de importregels. De nieuwe maatregelen zijn voorzien om in te gaan vanaf medio 2026, mits goedgekeurd door het Europees Parlement en de lidstaten. Parallel daaraan start de Commissie een openbare consultatie om feedback uit de staal- en metaalwaardeketen te verzamelen.
Waarom deze stap?
De Commissie stelt dat de huidige instrumenten, zoals vrijwaringsmaatregelen, onvoldoende zijn om de sector te beschermen tegen schadelijke dumpingpraktijken en structurele overcapaciteit. Bovendien werkt het voorgestelde pakket om de Europese staalketens te versterken, innovatie en verduurzaming te ondersteunen, en de strategische autonomie van de Unie op het gebied van staalvoorziening te vergroten. De maatregelen zijn ook bedoeld als antwoord op de recente groei van staalimport uit Aziatische landen – vooral China – die in sommige segmenten onder kostprijs naar de EU-markt zou verdringen.
Reactie van Metaalunie
Mark Helder, voorzitter van Koninklijke Metaalunie, reageerde voorzichtig positief op het voorstel. Hij erkent dat het versterken van de Europese staalproducenten noodzakelijk is, maar waarschuwt tegelijkertijd voor ongewenste bijwerkingen voor de verwerkende industrie. “Het is het waard om te doen om die staalfabrikanten in Europa te behouden. Maar de keten die erachter zit moeten we ook behouden en daar moet ook aandacht voor zijn en blijven. Er moet dus niet alleen een zwarte piet worden doorgegeven aan de staalverwerkers. Zij moeten echt ook ondersteund worden”, aldus Helder in een interview in het NOS-Journaal.
Helder maakt duidelijk dat verwerkers van staal – vaak MKB-bedrijven in de maakindustrie – gevoelig zijn voor stijgende grondstofprijzen. Een rigoureuze heffing kan hun marges onder druk zetten en de concurrentiekracht aantasten, zeker als de ondersteuning primair gericht is op de staalproducenten zelf. Volgens de Metaalunie-voorzitter moet de bescherming van de staalindustrie hand in hand gaan met aandacht voor de downstream bedrijven in de keten. Anders ontstaat een risico dat de uiteindelijke industrie (snijbedrijven, plaatwerkers, toeleveranciers) wordt benadeeld. In zijn visie moet duidelijke steunmaatregelen voor de toeleveringsketen worden ingebouwd in het pakket.
