Minder sterke omzetdaling MKB-metaal in derde kwartaal

De uitkomsten van het zesde onderzoek van Koninklijke Metaalunie naar de gevolgen van de coronacrisis voor het MKB-metaal zijn minder negatief dan de vorige edities. Het aantal bedrijven dat te maken heeft met omzetdaling is voor het eerst sinds het uitbreken van het virus in Nederland afgenomen.

Hiermee is de verwachte omzetdaling voor het derde kwartaal van 2020 minder negatief dan men voor de zomervakantie aangaf. Daar staat tegenover dat het ziekteverzuim is toegenomen. Ook denkt een aantal bedrijven na over het afscheid nemen van vast personeel. Het aantal bedrijven dat aangeeft er vertrouwen in te hebben dat ze de crisis zal overleven, is gestabiliseerd ten opzichte van voor de zomervakantie.

Aantal bedrijven met problemen daalt

Het aantal ondernemers dat problemen ondervindt van de coronacrisis is in het afgelopen halfjaar langzaam afgenomen van 86% in week 13 naar 71% nu. Andersom, het aantal bedrijven dat geen problemen ondervindt is verdubbeld ten opzichte van week 13. Van de exporterende bedrijven geeft 80% aan problemen te ondervinden door de coronacrisis. Bij bedrijven die alleen op de Nederlandse markt afzetten, is dat maar 58%.

Grootste belemmeringen

In de eerste vijf edities van het onderzoek nam het aandeel van bedrijven dat omzetdaling als belemmering ervoer tot aan de zomervakantie toe tot bijna 80% van de respondenten. In deze editie geeft nog 60% van de bedrijven aan dat de afname van de orderportefeuille een probleem is. Ten aanzien van de liquiditeitspositie geven minder ondernemers aan dat dit in de afgelopen periode een probleem geweest is. Voor de komende maanden verwachten echter weer meer ondernemers hier problemen door te ondervinden. Over de liquiditeitspositie van bedrijven wordt verderop in dit onderzoek dieper ingegaan. Het ziekteverzuim neemt toe ten opzichte van voor de zomervakantie. Mogelijke oorzaak hiervan is de wachttijd tussen de aanvraag van een coronatest en de uitslag ervan.

Omzet derde kwartaal

Voor de zomervakantie gaven de respondenten aan een omzetdaling in het derde kwartaal te verwachten van gemiddeld 22%. Twee maanden later is de stemming wat minder negatief en wordt een omzetdaling van gemiddeld 15% ten opzichte van 2019 verwacht. Deze 15% is een gewogen gemiddelde: 63% van de bedrijven verwacht een omzetdaling van gemiddeld 26% terwijl 6% van de bedrijven een omzetstijging verwacht van gemiddeld 13%. De omzetdaling over het tweede kwartaal van 2020 bedroeg gemiddeld 22%. De sector met de grootste omzetdaling is de verspanende sector. Onder de machinebouwers zijn de meeste bedrijven waarbij de omzet is toegenomen ten opzichte van vorig jaar. Gezien vanuit de afzetmarkt laten de transportsector en de elektronicasector de grootste omzetdaling zien en de voedings-middelenindustrie de kleinste daling.

Welke maatregelen

De belangrijkste maatregel waar bedrijven gebruik van maken blijft de loonkostensubsidie NOW. Van NOW 1.0 heeft bijna 60% van de bedrijven gebruik gemaakt, van NOW 2.0 45% en 35% van de bedrijven verwacht gebruik te gaan maken van NOW 3.0. Twee andere maatregelen die veel worden genomen om de omzetafname het hoofd te bieden, zijn de afbouw van de flexibele schil en het uitstel aanvragen van betaling van belastingen. In het afgelopen halfjaar is bij een derde van de bedrijven de flexibele schil afgebouwd. 20% van de respondenten verwacht dit het komende halfjaar te moeten doen. 38% van de respondenten heeft tot op heden gebruik gemaakt van het uitstel van betaling van belastingen. 7% van de bedrijven heeft tot nu toe ontslag aangevraagd voor gemiddeld 2,8 fte vast personeel. Voor het komende halfjaar verwacht 8% van de respondenten ontslag te moeten aanvragen voor gemiddeld 2,7 fte vast personeel. Onder hen zijn de meeste verspanende bedrijven.

Het aantal ondernemers dat problemen ondervindt van de coronacrisis is in het afgelopen halfjaar langzaam afgenomen van 86% in week 13 naar 71% nu.

Liquiditeitspositie

Op de vraag of bedrijven binnen nu en een jaar liquiditeitsproblemen verwachten, antwoordt 77% van de deelnemers dat zij dit niet verwachten. Drie maanden geleden was dit nog 62% en net voor de zomervakantie 68%; een duidelijke verbetering. 15% van de bedrijven verwacht binnen nu en een halfjaar liquiditeitsproblemen te krijgen (was 25%), terwijl 7% tussen een halfjaar en een jaar liquiditeitsproblemen verwacht.

Vertrouwen

De groei van het aandeel ondernemers dat er vertrouwen in heeft de coronacrisis te overleven, is tot stilstand gekomen. Zowel direct voor als na de zomervakantie geeft 81% van de bedrijven aan daar veel vertrouwen in te hebben. 18% twijfelt, terwijl 1% van de respondenten niet verwacht de crisis te zullen overleven.

Al deze resultaten zijn gebaseerd op een korte vragenlijst die in de eerste week van september aan een aantal Metaalunieleden is voorgelegd.