Verkrijgbaarheid grondstoffen blijft voor veel bedrijven probleem

Net als in het tweede kwartaal verhoogde in het derde kwartaal zes op de tien bedrijven hun verkoopprijzen. Ook nu weer zijn de verschillen tussen sectoren groot. De meeste bedrijven die de verkoopprijs verhoogden, zijn aan de bouw toeleverende bedrijven en de metaalwarenbedrijven. Dit zijn niet toevallig bedrijven met een hogere inkoopcomponent grondstoffen. Van de 60% bedrijven die de verkoopprijs verhoogde zegt 40% dat dit niet voldoende is om de gestegen grondstofprijzen te compenseren. Twee derde van de respondenten heeft in het derde kwartaal te maken gehad met materialen die niet leverbaar waren.

Personeel

Bij de respondenten van deze Economische Barometer werken gemiddeld 17,5 mensen, 15,6 medewerkers met een vast contract en 1,9 met een flexibel contract. Het aandeel bedrijven met meer mensen in vaste dienst ontwikkelt zich in 2021 vrij constant. 18% van de bedrijven heeft meer vaste medewerkers in dienst, terwijl 10% aangeeft minder vaste mensen in dienst te hebben. Voor ingeleend personeel geldt dat dit per saldo bijna gelijk gebleven is. Bij 11% nam het aantal mensen op een flexibel contract toe, terwijl dit bij 10% van de bedrijven afnam.

Vacatures

Het aandeel vacatures blijft hoog, de helft van de MKB-maakindustriebedrijven heeft medio 2021 tenminste een vacature uitstaan. Gemiddeld hebben de bedrijven met vacatures 1,9 vacatures openstaan. Afgezet tegen alle medewerkers hebben de Metaalunieleden gemiddeld voor 5,5% van het personeelsbestand aan vacatures openstaan. Een jaar geleden lag dit percentage nog op 2,9%. Dat het aantrekken van personeel moeilijker wordt, blijkt uit het afnemende aandeel vacatures dat men verwacht in te vullen. Van alle openstaande vacatures verwachten de ondernemers het komende halfjaar 76% in te kunnen vullen. Een jaar geleden was dit nog bijna 100%.

Verwachtingen

Heel Nederland herstelt van de gevolgen van het coronavirus, zo ook de MKB-maakindustrie. In het eerste kwartaal van dit jaar herstelde de binnenlandse orderpositie. In het tweede kwartaal volgde, zij het iets voorzichtiger, de buitenlandse orderpositie. In het derde kwartaal is de groei van de binnenlandse orderpositie afgenomen en die van de buitenlandse orderpositie zelfs tot stilstand gekomen. Anderzijds zijn de verwachtingen voor het vierde kwartaal over het algemeen weer iets minder positief dan dat deze voor het derde kwartaal waren.

Winstgevendheid neemt weer toe

Na enkele kwartalen van stagnatie neemt de winstgevendheid in de MKB-maakindustrie weer wat toe. Net als bij de ontwikkeling van de orderpositie is ook de ontwikkeling van het bedrijfsresultaat in het derde kwartaal minder goed dan de voorliggende kwartalen. Dat wordt veroorzaakt omdat veel medewerkers met vakantie gaan, maar de kosten gewoon door lopen. 21% van de bedrijven geeft aan een beter bedrijfsresultaat te hebben behaald dan in het tweede kwartaal, terwijl dit bij 22% van de deelnemers aan de enquête slechter was.

De waardering van het bedrijfsresultaat is daarentegen wat toegenomen ten opzichte van het vorige kwartaal. 50% procent van de bedrijven is tevreden, terwijl 8% aangeeft ontevreden te zijn over het bedrijfsresultaat.

Het verwachte bedrijfsresultaat voor het vierde kwartaal van 2021 is bescheiden. Net als voor het derde kwartaal geeft per saldo 13% aan voor het komende kwartaal een beter bedrijfsresultaat te verwachten. De ontwikkeling van de winst is, na drie kwartalen stabiel te zijn geweest, in het derde kwartaal toegenomen. Bijna twee derde van de bedrijven maakt winst, een kwart draait quitte en nog 8% draait met verlies.

Investeringen machinepark

De investeringsbereidheid blijft in 2021 nog op een relatief laag niveau. 20% van de ondernemers verwacht het komende halfjaar meer in machines te gaan investeren, 30% minder en 50% net zo veel als het afgelopen halfjaar.