Forceren: naadloze ronde producten uit plaat
Met forceren wordt een vlakke, ronde metalen plaat op een draaiende mal omgevormd tot een hol, rotatiesymmetrisch product. De techniek, ook wel metaaldrukken genoemd, vraagt weinig gereedschap en is daardoor aantrekkelijk voor prototypes en kleine tot middelgrote series. Forceren levert naadloze producten op, van lampenkap tot tankbodem.
Bij forceren drukt een forceerrol de draaiende plaat stap voor stap tegen de mal. Het resultaat is een naadloos, rond product.
Draaiende mal
Bij forceren wordt een rondel, een ronde uitgesneden plaat, op een forceerbank tegen een mal geklemd. Mal en plaat draaien samen rond. Een forceerrol drukt het materiaal vervolgens in meerdere bewegingen tegen de mal, totdat de plaat de vorm volledig heeft overgenomen. Er wordt geen materiaal weggenomen: het metaal wordt koud omgevormd.
Handmatig en CNC
Forceren is van oorsprong handwerk, waarbij de forceur de rol met de hand over het materiaal leidt. Dat vraagt veel vakmanschap en ervaring. Bij CNC-forceren neemt de machine de beweging van de rol over. Het resultaat is reproduceerbaar en ook dikkere en hardere materialen zijn goed te verwerken.
Wanddikte verminderen
Bij gewoon forceren blijft de wanddikte nagenoeg gelijk. Bij vloeidrukken wordt het materiaal bewust uitgerekt en neemt de wanddikte af. Zo ontstaan dunwandige, sterke producten met een nauwkeurige maatvoering.
Lage gereedschapskosten
Voor forceren is alleen een mal nodig, geen kostbare set van stempel en matrijs zoals bij dieptrekken. De gereedschapskosten zijn daardoor laag en de omsteltijden kort. Daar staat tegenover dat de bewerkingstijd per product langer is. Voor grote series is dieptrekken daarom vaak voordeliger.
Rond en naadloos
Forceren is alleen geschikt voor rotatiesymmetrische vormen, zoals kegels, cilinders, halve bollen en schalen. De producten zijn naadloos en worden door de koude vervorming sterker. Aluminium, staal, rvs, koper en messing zijn goed te forceren. Hardere materialen worden soms tussentijds gegloeid of warm verwerkt.
Breed toepasbaar
Geforceerde producten zijn te vinden in verlichting, ventilatie- en klimaattechniek, de voedingsmiddelenindustrie en de tank- en apparatenbouw. Denk aan reflectoren, trechters, tankbodems en ketels. Ook in de lucht- en ruimtevaart en bij muziekinstrumenten wordt forceren toegepast.
Combinatie met andere technieken
Forceren wordt vaak gecombineerd met andere bewerkingen. Rondellen worden met de laser gesneden en na het forceren volgen bewerkingen als afkanten, felsen, lassen of polijsten. Daarmee is forceren een flexibele schakel in de plaatbewerking, zeker bij enkelstuks en kleinere series.
TESTPAGINA – AI gegenereerd
