Zoektocht naar vakmensen was nog nooit zo moeilijk

Dat blijkt uit de Metaalunie Economische Barometer van de MKB-maakindustrie van het derde kwartaal van dit jaar.

Minder mensen in dienst

Bij de bedrijven die deelnamen aan deze barometer werken gemiddeld 21,5 medewerkers, bijna 20 vaste medewerkers en ongeveer 8% met een flexibel contract. Het afgelopen jaar schommelde de personele bezetting. In het derde kwartaal van 2023 krijgt het aandeel bedrijven met minder mensen in dienst wat duidelijker de overhand. Bij een op de tien bedrijven werken minder mensen met een vast contract dan een kwartaal eerder, terwijl 4% van de bedrijven juist aangeeft meer mensen in vaste dienst te hebben.

Invulling vacatures

Ondanks de afname van het personeel bij meer bedrijven blijft de vraag naar personeel onverminderd groot. Al meer dan een jaar geeft tenminste de helft van de respondenten aan vacatures te hebben. Afgezet tegen alle medewerkers hebben de respondenten gemiddeld voor bijna 5% van het totale personeelsbestand aan vacatures openstaan. Meer nog dan in voorgaande kwartalen denkt van de MKB-maakbedrijven nog maar 60% de openstaande vacatures het komende halfjaar in te kunnen vullen. Dit is het laagste percentage sinds de start van de Economische Barometer.

Afname groei stabiliseert

De barometer signaleert al langer een duidelijke trend dat de groei van de sector de afgelopen kwartalen langzaam afneemt. In het derde kwartaal van 2023 lijkt de afname zich enigszins te stabiliseren. Terwijl de binnenlandse orderpositie nog wat verder afneemt ten opzichte van het vorige kwartaal, verwacht de sector dat de export zich het komende kwartaal voorzichtig gaat herstellen.

Prijzen

Na turbulente prijsstijgingen tot en met het eerste kwartaal van dit jaar zijn de prijzen het afgelopen halfjaar gestabiliseerd. In de eerste helft van 2022 gaf per saldo meer dan 70% van de respondenten aan de prijzen te hebben verhoogd. In het derde kwartaal van 2023 heeft een kwart van de bedrijven de prijs verhoogd, tegenover 10% die de verkoopprijs heeft verlaagd.

Winstgevendheid

Het aantal bedrijven dat aangeeft winst te maken ligt al anderhalf jaar op hetzelfde niveau. Ruim 70% van de bedrijven geeft aan winst te maken, terwijl 7% aangeeft verlies te maken. De overige bedrijven draaien quitte. De ontwikkeling van het bedrijfsresultaat is ten opzichte van het eerste kwartaal afgenomen. In het tweede kwartaal van dit jaar was bij een kwart van de bedrijven het bedrijfsresultaat toegenomen, in het derde kwartaal van 2023 is dit afgenomen tot 15%. Op de vraag hoe de ondernemer het bedrijfsresultaat waardeert, wordt bijna hetzelfde gereageerd als een kwartaal geleden. Ruim een kwart van de respondenten geeft aan hierover tevreden te zijn, terwijl 13% ontevreden is. Voor het vierde kwartaal van dit jaar verwacht de sector gemiddeld genomen eenzelfde bedrijfsresultaat als voor het derde kwartaal, 23% verwacht een beter resultaat, 24% slechter en 53% eenzelfde bedrijfsresultaat.

Investeringen in machinepark

Op de vraag of de ondernemer het komende halfjaar verwacht te investeren in machines ten opzichte van het vorige halfjaar, geeft 38% aan minder te zullen investeren, 44% evenveel en 18% verwacht meer te gaan investeren. Deze uitkomst (per saldo negatief 20%) is negatiever dan een kwartaal eerder en ligt onder het  langjarig gemiddelde van -15%.